Astronomi su otkrili potencijalno novu vrstu svemirskog objekta, nazvanog Cloud-9, koji bi mogao rasvijetliti jednu od najvećih kozmičkih misterija, tamnu tvar. Smatra se da je Cloud-9 oblak tamne tvari, ostatak iz ranih dana svemira kada su se formirale galaksije, navodi se u istraživanju objavljenom u časopisu The Astrophysical Journal Letters.
Tamna tvar je zagonetna supstanca koja oblikuje svemir i daje mu strukturu. Iako nikada nije direktno posmatrana, naučnici procjenjuju da čini čak 85% ukupne materije u svemiru, a njeno postojanje zaključuje se na osnovu gravitacijskih učinaka.
Prozor u tamni svemir
Prema teoriji, tamna tvar nastala je nakon Velikog praska prije 13,8 milijardi godina, formirajući kosmičke oblake koji nikada nisu prikupili dovoljno plina za stvaranje zvijezda. Nedavna posmatranja teleskopom Hubble pokazala su da je Cloud-9 upravo takav, potpuno bez zvijezda.
“Ovaj oblak je prozor u tamni svemir”, rekao je koautor studije Andrew Fox. “Većinu mase u svemiru čini tamna tvar, ali je teško detektirati jer ne emitira svjetlost. Cloud-9 nam pruža rijedak uvid u oblak kojim dominira tamna tvar.”
Njegov kolega, astrofizičar Alejandro Benitez-Llambay, opisao je otkriće kao priču o propaloj galaksiji. “U nauci često više učimo iz neuspjeha nego iz uspjeha. Nevidljivost zvijezda potvrđuje teoriju i pokazuje da smo pronašli primarni gradivni blok galaksije koja se nije formirala.”
Potraga za fantomskim objektima
Za razliku od sjajnih zvijezda ili galaksija, ovakvi “propali” objekti su tamni i izuzetno teški za pronalaženje. Cloud-9 je prvi put uočen prije tri godine tokom istraživanja plinovitog vodika u blizini galaksije Messier 94 pomoću kineskog teleskopa FAST. Naknadna posmatranja teleskopom Green Bank i opservatorijem Very Large Array, te potvrda Hubblea, otkrila su da je riječ o objektu bez zvijezda.
“Teorije formiranja galaksija predviđale su minimalni prag tamne tvari potreban za formiranje zvijezda. Cloud-9 je tik ispod tog praga i ne sadrži zvijezde”, pojasnio je Fox.
Objekt je dobio naziv Cloud-9 jer je deveti plinski oblak pronađen na rubovima spiralne galaksije Messier 94. Njegova jezgra, sastavljena od neutralnog vodika, promjera je 4.900 svjetlosnih godina, dok se procjenjuje da ostatak oblaka čini oko 5 milijardi sunčevih masa tamne tvari.
“Neutralni vodik koji vidimo ne pruža dovoljno mase; mora postojati halo tamne tvari koji ga drži na okupu”, objasnila je suautorica studije Rachel Beaton.
Šta nosi budućnost Cloud-9?
Naučnici smatraju da se Cloud-9 u budućnosti ipak može pretvoriti u galaksiju ako prikupi više mase, dok postoji i mogućnost da izgubi masu i nestane ako se previše približi susjednoj galaksiji M94.
Bez obzira na konačnu prirodu, otkriće je izuzetno važno. Daljnje proučavanje ovog “plina bez zvijezda” pomoći će istraživačima da bolje razumiju podrijetlo i strukturu svemira, a Cloud-9 predstavlja fantastičan primjer svijetle budućnosti u istraživanju tamne tvari.