Vodene kozice ili pljuskavice su zarazna bolest koju izaziva virus varičela-zoster. Najčešće pogađa djecu, ali mogu oboljeti i odrasli koji ranije nisu preležali bolest. Kod odraslih simptomi često budu mnogo teži nego kod djece.
Virus se veoma lako širi među ljudima koji nemaju imunitet, zbog čega su vakcinacija i higijena važni za sprečavanje zaraze.
Ključne činjenice
Vodene kozice izaziva virus varičela-zoster iz porodice herpes virusa.
Čak 90 posto osoba bez imuniteta može se zaraziti nakon bliskog kontakta.
Zaražena osoba prenosi virus jedan do dva dana prije pojave osipa.
Zaraznost traje sve dok se plikovi ne pretvore u kraste.
Vakcinacija je najefikasnija zaštita.
Većina ljudi nakon bolesti razvije trajni imunitet.
Virus ostaje u organizmu godinama
Nakon prve infekcije virus ostaje uspavan u nervnim ćelijama i može se ponovo aktivirati kasnije u životu kao herpes zoster, odnosno šindra.
Virus prvo ulazi kroz respiratorni sistem, zatim se širi krvlju i izaziva karakterističan osip i plikove po koži.
Kako bolest djeluje na organizam?
Nakon ulaska u tijelo virus se razmnožava u disajnim putevima, a potom napada kožu i nervni sistem.
Imuni sistem reaguje stvaranjem zaštite kroz T i B ćelije koje pomažu organizmu da se izbori s infekcijom i razvije dugotrajni imunitet.
Zarazni ste prije simptoma
Osoba može širiti virus i prije nego što primijeti prve znakove bolesti. Zaraznost počinje jedan do dva dana prije osipa.
Virus se brzo širi u porodici
Ako jedna osoba u domaćinstvu dobije vodene kozice, velika je vjerovatnoća da će se zaraziti i ostali članovi koji nisu imuni.
Nevaksinisane osobe mogu imati stotine plikova
Kod nevakcinisanih osoba često se pojavljuje između 250 i 500 plikova po tijelu.
Većina ljudi dobije trajni imunitet
Nakon preležane bolesti većina ljudi više nikada ne dobije vodene kozice, iako virus ostaje u organizmu.
Prevencija je veoma važna
Stručnjaci preporučuju vakcinaciju djece u dvije doze kao najbolji način zaštite od bolesti i komplikacija.
Također, osoba koja ima šindru može prenijeti virus drugima, pa oni koji nisu imuni mogu razviti pljuskavice.