Strogo povjerljiva ruska jedinica sa sjedištem u Moskvi promijenila je pejzaž ratovanja dronovima, pretvarajući ono što je bila prednost za Ukrajince u ranjivost.
Jedinica je poznata kao Rubicon i ubrzano se proširila pod ruskim ministrom odbrane Andrejem Belousovim otkako je imenovan u junu prošle godine. Belousov je posjetio njen štab u oktobru 2024. godine i prikazan mu je niz dronova koji se razvijaju, navodi se u videu koji su objavili zvanični ruski mediji.
Pojava Rubicona – punim imenom Centar za napredne bespilotne tehnologije Rubicon – je vrhunski primjer kako je ruska vojska naučila da se oslobodi svog rigidnog načina ratovanja tokom sukoba u Ukrajini i prilagodi se bojnom polju koje se brzo razvija, piše CNN.
Ukrajina je već uspostavila zasebnu granu unutar svoje vojske – Snage bespilotnih sistema – sredinom 2024. godine.
Kako je Rubicon dokazao svoju vrijednost, ruski predsjednik Vladimir Putin najavio je u junu da će Rusija uspostaviti vojnu komandu posvećenu "bespilotnim letjelicama".
Ta je jedinica zaživjela prošle sedmice.
"Imenovan je šef bespilotnih sistema i stvorena su tijela vojne komande i kontrole na svim nivoima," rekao je njen zamjenik komandanta, pukovnik Sergej Ishtuganov.
"Prije samo godinu dana, naše trupe nisu bile toliko zasićene dronovima svih vrsta. Ali postepeno, ruske jedinice su uspjele preokrenuti situaciju na nebu," izjavio je za ruski dnevnik kp.ru.
"Dodjeljujemo operatere, inženjere, tehničare i druge stručnjake za podršku ovim jedinicama," dodao je Ishtuganov, što je jasan znak resursa koji se posvećuju komandi.
Ona čak ima i svoj amblem – koji sadrži ukrštenu strijelu i mač, s mikročipom koji u sredini nosi zvijezdu i krila.
Rubicon se ne bavi samo dizajniranjem i raspoređivanjem dronova. On razvija i testira napredne robotske sisteme i umjetnu inteligenciju (AI).
Bio je pionir u korištenju dronova sa optičkim vlaknima, koji su imali značajan uticaj na bojnom polju. Oni se kontroliraju putem kabla od optičkih vlakana, pružajući siguran video feed u stvarnom vremenu i ne mogu biti ometani.
Također, poboljšava performanse drugih jedinica.
"Formacije Rubicona ostaju vodeći problem za operatore dronova [(ukrajinske)], ne samo same kompanije za dronove, već i zbog toga što obučavaju druge ruske jedinice za dronove," napominje Michael Kofman, viši saradnik u Carnegie Endowmentu.
Od laboratorije do prve linije
U roku od nekoliko mjeseci od uspostavljanja Rubicona, njegove jedinice su se širile duž prve linije s novom generacijom dronova, preokrećući situaciju u odnosu na ukrajinske snage.
Njihovo prvo poznato angažovanje bilo je unutar Rusije, nakon što su ukrajinske snage ušle i zauzele dio Kurske regije prošlog ljeta. Ubrzo nakon pojave Rubicona u tom području, ukrajinska vojska je izvijestila da su njihove linije snabdijevanja bile gotovo potpuno prekinute napadima dronovima.
Ukrajinske snage su se povukle iz tog područja početkom ove godine. Kasnije su dva komandanta rekla za CNN da je dobro obučena ruska jedinica iznenada promijenila bitku, loveći ukrajinsku logistiku i operatere dronova. U to vrijeme, nisu imali pojma da je Rubicon raspoređen.
Od tada, jedinice Rubicona prijavljene su u mnogim dijelovima bojišta, često dajući ruskim trupama prednost napadajući ukrajinske rute snabdijevanja daleko iza prve linije – kao i operatere neprijateljskih dronova.
U avgustu, komandant bataljona ukrajinske 93. brigade rekao je za CNN da su jedinice Rubicona integrirane s ruskim brigadama u području Kostjantinivke u Donjecku.
U roku od sedmicu dana, rekao je, njegova jedinica je izgubila većinu svojih vozila, mjesta za lansiranje dronova, antena i komunikacijske opreme. Od početka rata, Rusi su pokušavali ciljati ukrajinske operatere dronova. Jedinice Rubicona su to podigle na novi nivo.
Sukob je sada "okruženje zasićeno operacijama dronova", prema vojnom analitičaru Micku Ryanu, koji je nedavno bio u Ukrajini.
Ryan je rekao da su mu oficiri na prvoj liniji rekli da ruska inovacija u dronovima vjerovatno sada malo nadmašuje onu ukrajinsku.
"Unutar 15 kilometara od prve linije, kretanje vozila je teško do nemoguće. Pješaci moraju marširati do svojih položaja 10-15 kilometara," rekao je Ryan.