EU je predstavila detalje plana vrijednog 20 milijardi eura za uspostavljanje novih centara opremljenih moćnim superračunarima širom Evrope s ciljem razvoja sljedeće generacije modela vještačke inteligencije, istovremeno otvarajući vrata izmjenama svog ključnog zakona o regulisanju ove tehnologije.
Objavljujući strategiju za pretvaranje Evrope u “kontinent vještačke inteligencije”, potpredsjednica Evropske komisije Henna Virkkunen naglasila je da je ova tehnologija u središtu jačanja konkurentnosti, sigurnosti i tehnološkog suvereniteta Evrope. “Globalna utrka za AI je daleko od gotove,” izjavila je.
EU pokušava sustići SAD i Kinu, koje su već u velikoj prednosti kada je riječ o razvoju ove tehnologije koja pokreće sve – od online kupovine i autonomnih vozila, do tekst generatora i predviđenih transformacija u zdravstvu, sigurnosti, odbrani i naprednoj industriji.
Prema izvještaju Univerziteta Stanford objavljenom ove sedmice, u 2024. godini institucije u SAD-u proizvele su 40 “značajnih” AI modela, u poređenju sa 15 u Kini i samo tri u Evropi – svi iz Francuske.
U drugom izvještaju iz iste godine, Stanford je otkrio da nijedna članica EU nije među prvih pet zemalja po “vitalnosti” AI sektora – mjereno kroz privatne investicije, patente i istraživanja. UK je zauzeo treće mjesto iza SAD-a i Kine, dok su Francuska i Njemačka bile na šestom i osmom mjestu.
EU je već započela izgradnju 13 AI “fabrika” – centara s superračunarima i podatkovnim centrima u kojima istraživači razvijaju i testiraju AI modele.
Nove AI “gigafabrike” biće daleko veće, usmjerene na ono što Komisija naziva “moonshot” projektima – velikim iskoracima u zdravstvu, biotehnologiji, industriji, robotici i naučnim otkrićima.
Dok najbolji AI centri danas koriste do 25.000 naprednih AI procesora, prema strategiji EU, gigafabrike će imati preko 100.000 procesora.
Ovi energetski intenzivni objekti, koji često zahtijevaju ogromne količine vode za hlađenje, trebali bi, koliko god je to moguće, koristiti obnovljive izvore energije, navode iz EU, uz planove za reciklažu korištene vode.
Prošle godine 47% električne energije u EU dolazilo je iz obnovljivih izvora, ali ekološke organizacije upozoravaju da bi energetska glad podatkovnih centara mogla potkopati klimatske ciljeve Evrope.
“Evropa je napravila određene korake ka potpunom prelasku na obnovljive izvore, ali još ima dug put pred sobom – sve to može biti ugroženo rastućom potrošnjom energije,” rekao je John Hyland iz Greenpeacea. “Svaki energetski proždrljiv podatkovni centar može postati slamka spasa za zagađujuće elektrane, što se jasno vidi na primjeru Irske, gdje troše više od petine ukupne električne energije.”