Evropski parlament za poljoprivredu i ruralni razvoj podržao je izmjene pravila koja se odnose na proizvodnju, označavanje, certifikaciju i trgovinu organskim proizvodima.
Cilj novih mjera je zaštita proizvođača u Evropskoj uniji od nelojalne konkurencije iz uvoza, ali i vraćanje povjerenja potrošača u organsku hranu.
Nova pravila obuhvataju korištenje evropskog logotipa za organsku proizvodnju, izuzetke od certifikacije za male proizvođače, kao i uslove za objekte u kojima se uzgaja perad.
Prema usvojenom prijedlogu, organski proizvodi iz zemalja koje nisu članice EU moći će nositi zeleni evropski znak organske proizvodnje samo ako ispunjavaju iste standarde koji važe za proizvođače unutar Unije, uz dodatne zahtjeve u proizvodnji i kontroli.
Strožiji uslovi za uvoznike
Nova pravila trebala bi omogućiti kupcima lakše prepoznavanje zaista organskih proizvoda, ali i osigurati ravnopravnije uslove za evropske proizvođače.
Izmjene dolaze nakon odluke Suda pravde EU iz oktobra 2024. godine, prema kojoj proizvodi iz uvoza koji su priznati samo na osnovu sistema ekvivalentnosti ne mogu automatski koristiti evropski organski logotip.
Stručnjaci navode da ove promjene neće značajnije utjecati na izvoznike iz Bosne i Hercegovine i regiona, jer su domaći propisi već usklađeni s evropskim standardima.
Veliki dio organskih proizvoda iz regiona izvozi se upravo na tržište Evropske unije.
Stroga zabrana GMO proizvoda
Novi zakon o organskoj proizvodnji u Srbiji, koji je usvojen krajem 2025. godine, a počeo se primjenjivati 1. juna ove godine, donosi stroža pravila.
Između ostalog, uvedena je potpuna zabrana korištenja genetički modificiranih organizama i proizvoda u svim fazama organske proizvodnje.
Uveden je i Registar organskih proizvođača radi bolje kontrole, dok su pojačani nadzori i usklađivanje propisa s evropskim standardima.
Male proizvođače čekaju moguće olakšice
EU razmatra i povećanje praga za male proizvođače koji bi mogli biti oslobođeni pune certifikacije.
Trenutno se izuzeće odnosi na proizvođače koji direktno prodaju nepakovane organske proizvode i ne prelaze određene granice prihoda i količine prodaje.
Zbog rasta cijena dio malih proizvođača premašio je postojeći godišnji limit od 20.000 eura, zbog čega su izgubili pravo na olakšice.
Zato se predlaže povećanje praga na 25.000 eura godišnje, dok bi maksimalna količina prodaje bila povećana sa 5.000 na 10.000 kilograma godišnje.
Cilj je omogućiti većem broju malih proizvođača da nastave prodaju organskih proizvoda bez velikih troškova i administrativnih obaveza.
Konačni dogovor između Evropskog parlamenta i Vijeća EU očekuje se do kraja 2026. godine, jer sadašnja pravila za uvoz organskih proizvoda ističu 31. decembra ove godine.