Evropska unija zabranit će kineskim kompanijama da učestvuju na javnim tenderima za medicinsku opremu u vrijednosti od preko 60 milijardi eura godišnje, nakon što je utvrđeno da kompanije iz EU nemaju fer pristup kineskom tržištu.
Mjera koju je najavila Evropska komisija predstavlja prvi korak u okviru Mehanizma za međunarodnu javnu nabavku EU (International Procurement Instrument – IPI), koji je na snazi od 2022. godine, a osmišljen je da osigura recipročan pristup tržištima javne nabavke.
Nova ograničenja vjerovatno će dodatno pogoršati odnose s Pekingom, koji su već napeti zbog:
carina koje je EU uvela na električna vozila iz Kine,
kineskih kontramjera na evropski konjak,
i kineskih ograničenja izvoza rijetkih metala – pitanja koja će se naći i na dnevnom redu samita EU–Kina u julu, piše Reuters.
Komisija je u petak saopćila da će isključiti kineske kompanije iz svih tendera za javnu nabavku u EU čija je vrijednost veća od pet miliona eura.
Tržište vrijedno 150 milijardi eura
Prema izjavama jednog zvaničnika EU, pozivajući se na podatke udruženja MedTech Europe, tržište medicinske tehnologije u EU 2023. godine vrijedilo je oko 150 milijardi eura, pri čemu su javne nabavke činile 70% ukupne vrijednosti.
Iako su tenderi čija vrijednost prelazi pet miliona eura činili samo četiri posto svih tendera po broju, oni su predstavljali čak 60% ukupne vrijednosti.
Nove mjere nalažu da ponude koje se prihvate ne smiju sadržavati više od 50% medicinskih uređaja iz Kine, osim u slučaju kada ne postoji dovoljan broj alternativnih dobavljača – tada se ograničenje ne primjenjuje.
Zemlje članice EU već su podržale ovaj plan početkom juna.
Kina favorizuje domaće proizvođače
Evropska komisija je prethodno navela da posjeduje “jasne dokaze” da Kina favorizira domaće proizvođače medicinske opreme prilikom opremanja bolnica. Uslovi na kineskim tenderima omogućavali su nenormalno niske ponude, koje evropske kompanije – koje posluju u tržišnim uslovima – nisu mogle pratiti.
Jedan od zvaničnika Komisije izjavio je da će zabrana obuhvatiti širok spektar medicinske opreme, uključujući:
uređaje za snimanje,
vještačke dijelove tijela,
i medicinsku odjeću.
Ministarstvo trgovine Kine ove je mjere EU ranije nazvalo “protekcionističkim”, pozivajući Brisel da djeluje pravedno i transparentno, te da se spor riješi dijalogom i saradnjom.
Evropska komisija je naglasila da Kina nije predložila nikakve konkretne korektivne mjere, ali je dodala da postoji mogućnost dogovora ukoliko bi došlo do pomaka u pregovorima.