Evropska unija odustala je od ranije najavljene potpune zabrane prodaje novih automobila na benzin i dizel do 2035. godine, povlačeći se pred snažnim pritiscima Njemačke i Italije. Odluka predstavlja veliki zaokret u evropskoj klimatskoj politici i izazvala je burne reakcije ekoloških organizacija.
Umjesto potpunog ukidanja vozila s unutrašnjim sagorijevanjem, proizvođači će sada biti obavezni da do 2035. godine smanje emisije izduvnih gasova za 90 posto u odnosu na nivoe iz 2021. godine. Prvobitni cilj bio je stopostotno smanjenje, što bi faktički značilo kraj prodaje klasičnih automobila.
Ovakav model u praksi omogućava nastavak prodaje ograničenog broja vozila koja i dalje zagađuju okoliš – uključujući plug-in hibride i određene dizelske modele – pod uslovom da se njihove emisije kompenziraju alternativnim mjerama.
Evropska komisija je popustila nakon snažnog lobiranja velikih automobilskih kompanija i njihovih vlada, koje tvrde da evropska industrija teško može konkurirati Tesli i kineskim proizvođačima električnih vozila. Posebno su insistirali na zadržavanju hibridnih modela i vozila s tzv. produživačem dometa, koji koriste mali motor s unutrašnjim sagorijevanjem za punjenje baterije.
Preostale emisije proizvođači će morati nadoknaditi korištenjem niskougljičnih materijala, poput čelika proizvedenog u EU, te sintetičkih goriva ili biogoriva koja ne potiču iz prehrambenih izvora, uključujući poljoprivredni otpad i korištena jestiva ulja.
Odluka se tumači i kao pokušaj spašavanja evropske autoindustrije, koja se posljednjih godina suočava s otpuštanjima, zatvaranjem fabrika i slabijom potražnjom za električnim vozilima.
Evropski komesar za industriju Stéphane Séjourné poručio je da klimatski ciljevi ostaju na snazi, ali da je pristup sada „pragmatičniji“. Njemački kancelar Friedrich Merz ocijenio je da je veća tehnološka fleksibilnost „ispravan potez“, dok je Volkswagen odluku pozdravio kao ekonomski razumnu.
S druge strane, ekološke organizacije i pojedini proizvođači električnih vozila upozoravaju da se EU ovim potezom udaljava od liderske uloge u borbi protiv klimatskih promjena i rizikuje gubitak konkurentnosti na globalnom tržištu.