Gotovo da i nema žene koja u nekoj fazi života nije imala nepravilan menstrualni ciklus, krvarenje između dvije menstruacije, abnormalno ili izuzetno obilno krvarenje. Uzroci su obično hormonalne promjene, bolesti jajnika, fibromi ili polipi. O ovom posljednjem se nekako najmanje govori, a trebalo bi znati da, iako je najčešće riječ o dobroćudnim tvorevinama, jedino pravovremena i rana dijagnoza može povećati šanse za dobar ishod u slučaju da je ipak riječ o malignoj izraslini. Koji su uzroci i simptomi ginekoloških polipa, kakve probleme mogu izazvati i zašto je važna pravovremena dijagnoza i liječenje, pojašnjava doktorica Vesna Medjedović Marčinko, specijalistica ginekologije.
Dvije grupe
"Ginekološki polipi su izrasline koje dijelimo u 2 grupe: polipe koji se se nalaze u sluznici maternice, to jest endometriju i koje nazivamo endometralni polipi te polipe na cerviksu ili vratu maternice koje nazivamo cervikalni polipi - kaže Marčinko napominjući da se polipi iznimno rijetko mogu pojaviti i na sluznici rodnice. Većinom su to, ističe, dobroćudne tvorbe čija veličina može varirati od nekoliko milimetara do nekoliko centimetra, no uprkos tome potreban je oprez. Naime, cervikalni polipi u 0,2 - 0,4 % žena mogu imati maligni potencijal, a endometralni polipi imaju maligni potencijal u oko 0,5 % žena tako da je preporuka svaki polip pravovremeno odstraniti i poslati na patohistološku analizu.
Rizični faktori
"Tačan uzrok nastanka polipa nije poznat, ali zna se da veliku ulogu imaju hormonalni faktori, kao što je to povišena razina estrogena, a kod cervikalnih polipa ulogu u nastanku ima i kronična, neliječena upala i oni se nešto češće javljaju kod žena koje su više puta rađale. Postoje i neki rizični faktori za nastanak polipa, a to su hipertenzija ili povišeni krvni pritisak, pretilost (indeks tjelesne mase veći od 30) te hormonska terapija s visokom dozom estrogena - navodi Marčinko te dodaje da se polipi obično javljaju u doba perimenopauze i menopauze, ali mogu se javiti i kod mlađih žena.
Obratite pažnju na simptome
"Polipi ginekološkog trakta često mogu biti bez simptoma i otkrivaju se na ginekološkom pregledu i putem ultrazvučnog pregleda te ovim putem ističem važnost redovitih godišnjih ginekoloških pregleda. Isto tako, u slučaju pojave simptoma pregled treba obaviti što prije, bez obzira kada je bio prethodni pregled", upozorava Marčinko navodeći neke od tipičnih simptoma ginekoloških polipa na koje bi valjalo obratiti pozornost te, u slučaju da se pojave, odmah zakazati pregled kod ginekologa.
Simptomi cervikalnog polipa mogu biti:
- krvarenje za vrijeme i nakon spolnog odnosa
- krvarenja između 2 menstruacije
- postmenopauzalno krvarenja
- obilnija menstrualna krvarenje
- iscjedak i ponavljajuće upale rodnice
Simptomi endometralnog polipa mogu biti:
- krvarenje između menstruacija
- krvarenje nakon spolnog odnosa
- obilne i produžene menstruacije (88 % žena)
- premenstrualno krvarenje i postmenstrualno krvarenje u obliku smećkastog iscjetka
- postmenopauzalno krvarenje
Utječu na plodnost
"Cervikalni polipi mogu utjecati na plodnost tako što, ako su hronično upaljeni, ta infekcija može utjecati na pokretljivost spermatozoida i kvalitetu same sperme smanjujući time šanse za oplodnju. S druge strane, endometralni polipi mogu smanjiti šansu implantacije zametka u sluznicu maternice ili izazvati spontani pobačaj, kao i prijevremeni porod zbog promijenjene sluznice maternice, odnosno endometrija – ističe Marčinko, što je svakako dodatan razlog za odlazak na redovite ginekološke preglede i neodlaganje odlaska na pregled u slučaju pojave nekog od spomenutih simptoma, naročito za žene u fertilnoj dobi.
Treba ih odstraniti
Što se tiče liječenja polipa, Marčinko ističe da ih je bitno odstraniti hirurškim putem i poslati na patohistološku analizu kako bi se isključio maligni potencijal polipa. - Polip na vratu maternice se odstranjuje manjim i brzim hirurškim zahvatom koji se zove ablacija, a endometralni polipi se odstranjuju najčešće histeroskopskom ablacijom. Kod histeroskopske ablacije putem posebnog kirurškog instrumenta opremljenog kamerom (histeroskop) vizualizira se polip te se odstrani i šalje na patohistološku analizu. Polip se može odstraniti i postupkom frakcionirane kiretaže, pri čemu se hirurškim instrumentima postruže cijela sluznica maternice zajedno s polipom te šalje na analizu – objašnjava Marčinko napominjući da se svi zahvati rade u odgovarajućoj anesteziji te su za pacijentice bezbolni. No, dodaje i da, ponekad, manji polipi mogu i spontano regredirati ili uz dodatak gestagenske (progesteronske) terapije, što kod manjih polipa može biti prva linija liječenja. Ono za čime mnogi znaju posezati kod ginekoloških problema općenito pa tako i u slučaju polipa su prirodna i biljna rješenja, no ginekologinja ipak poziva na oprez. - Što se tiče prirodnih lijekova za ginekološke polipe, fitoterapeuti preporučuju razne kombinacije ljekovitih biljaka, ali mi ljekari smatramo da je polipe najsigurnije liječiti kod ginekologa jer se kod onih s malignim potencijalom može izgubiti dragocjeno vrijeme za odgovarajuće liječenje", upozorava Marčinko, piše Živim.hr.