Evropljani su donijeli konačan sud o Sjedinjenim Američkim Državama, a rezultati najnovijeg istraživanja izazvali su pravi politički potres na starom kontinentu. Povjerenje u tradicionalnog ključnog saveznika u oblasti sigurnosti i odbrane pretrpjelo je dramatičan slom nakon povratka Donalda Trumpa u Bijelu kuću, spustivši se na historijski minimum.
Novo istraživanje Evropskog vijeća za vanjske odnose (ECFR), koje je provedeno u maju 2026. godine u 15 evropskih zemalja, otkrilo je poražavajuću statistiku prema kojoj tek svaki deseti građanin Evrope vidi Ameriku kao istinskog saveznika.
Trend sunovrata povjerenja jasno se vidi kroz brojeve jer je u novembru 2024. godine, odmah nakon Trumpove izborne pobjede, taj udio iznosio 22 posto, prije šest mjeseci je pao na 16 posto, da bi danas dotakao rekordno niskih 11 procenata.
Strah od napada i Trumpovi radikalni potezi
Većina ispitanika u Evropi više uopšte ne vjeruje da bi Sjedinjene Američke Države priskočile u pomoć i branile evropski kontinent u slučaju vojnog napada. Razlozi za ovakav gubitak vjere u američki štit leže u nizu povučenih poteza iz Vašingtona, među kojima se izdvajaju oštre trgovinske tarife nametnute evropskim državama, stalne najave povlačenja iz NATO saveza, nesuglasice oko vojne podrške u sukobu s Iranom, te konstantni pritisci i zahtjevi za drastično povećanje evropske potrošnje za odbranu.
Dodatno ulje na vatru dolilo je i Trumpovo pominjanje mogućeg preuzimanja Grenlanda, kao i zvanična najava o povlačenju dijela američkih vojnih trupa iz Njemačke.
Skoro sve obuhvaćene države ipak se potajno nadaju da će se ovi narušeni odnosi popraviti onog trenutka kada Trump ode s funkcije, a jedini izuzetak po ovom pitanju je Bugarska, gdje većina ne dijeli to mišljenje.
Zaokret ka potpunoj nezavisnosti i oprez zbog Ukrajine
Predsjednica Evropske komisije Ursula von der Leyen već ranije je naglasila da ovakva situacija jasno pokazuje hitnu potrebu za novim oblikom evropske nezavisnosti.
Evropljani uviđaju da moraju preuzeti veću samostalnost i trezveno sagledavaju situaciju, iako ne očekuju potpuni i definitivni kolaps transatlantskih odnosa. Zbog toga unutar kontinenta ubrzano raste podrška većim izdvajanjima za vlastitu odbranu i radikalnom smanjenju zavisnosti od američkog naoružanja.
Kada je u pitanju rat u Ukrajini, građani Evrope u većini i dalje čvrsto podržavaju Kijev i protive se uvozu ruskih fosilnih goriva, ali istovremeno pokazuju ogroman oprez kada se spomene punopravno članstvo Ukrajine u Evropskoj uniji ili eventualno slanje evropskih trupa na tamošnje ratište.