Priča o ljudskoj evoluciji mnogo je zamršenija i manje linearna nego što većina ljudi misli, a protagonisti te priče često su čudaci koji pobijaju sve što mislimo da znamo o razvoju naših predaka. Među tim prapovijesnim neobičnjacima nalazi se i jedinka koja je živjela na teritoriji današnje Kine prije otprilike 300.000 godina – a koju naučnici ne mogu svrstati ni u jednu poznatu ljudsku vrstu.
Ovaj fosil poznat je pod nazivom Maba 1. Pronađen je 1958. godine kada su lokalni farmeri skupljali šišmišji izmet u pećini u kineskoj provinciji Guangdong, koristeći ga kao đubrivo. Ostatak se sastoji od dijela lobanje i nekoliko kostiju lica, a zbog fragmentarnosti je bilo teško precizno odrediti kojoj vrsti pripada. Prve analize sugerisale su da bi mogao pripadati rođaku neandertalaca, zbog čega je dobio nadimak "kineski neandertalac," piše IFLS.
Unutrašnja struktura krije čudnu priču
Kako bi saznali više o ovom neobičnom fosilu, autori nove studije sproveli su prvu detaljnu analizu unutrašnje strukture lobanje, uključujući sinuse, moždanu šupljinu i diploične krvne sudove – koji se nalaze unutar spužvaste koštane mase lubanje. Korištenjem CT snimaka drevne lobanje, otkrili su da Maba 1 sadrži mješavinu osobina koje se nalaze kod raznih arhaičnih hominida, što onemogućava njegovo svrstavanje u bilo koju poznatu vrstu.
Na primjer, istraživači navode da je "opšta morfologija lubanje bliža Homo erectusu nego kasnijim vrstama s većim mozgom, poput Homo neanderthalensisa i Homo sapiensa", iako je frontalni režanj suviše kratak da bi se smatrao H. erectusom.
– Maba 1 je smatran 'kineskim neandertalcem' zbog sličnosti u predjelu lica. Međutim, ova studija nije pronašla nijednu karakteristiku u unutrašnjim strukturama lobanje koja bi bila jedinstvena za H. neanderthalensis – navode autori.
Prethodna genetička studija sugerisala je da bi Maba 1 mogao imati denisovanske korijene, ali CT snimci pokazuju da je mozak ove jedinke bio znatno manji od očekivanog za Denisovanca.
– Uzimajući sve ove podatke u obzir, Maba 1 se trenutno ne može klasificirati ni u jednu poznatu grupu hominina – zaključuju istraživači.
“Zbrka sredine”: Vrijeme čudnih prelaza
Iako sve ovo zvuči neuobičajeno, zapravo nije rijetkost da se u tom vremenskom periodu pronađu hominidi koji se ne uklapaju u postojeće klasifikacije. Period srednjeg pleistocena često se naziva i “zbrkom sredine”, jer je bio prepun evolutivnih prijelaza i mutanata koji brišu granice između ljudskih vrsta.
Takvi “međuoblici” otkriveni su širom Afrike i Evroazije – uključujući stvorenja slična Homo sapiensu iz Maroka i Tanzanije, kao i neku vrstu Homo heidelbergensisa iz Zambije, koji potiče iz istog perioda kao i Maba 1.
Zanimljivo, autori studije navode da Maba 1 pokazuje veću sličnost sa sva tri afrička primjerka nego s neandertalcima, iako je živio hiljadama kilometara daleko.
Najprikladnija oznaka: “ne-erectus”
Sve u svemu, lobanja Maba 1 savršeno ilustruje haotičnu prirodu ljudske specijacije tokom srednjeg pleistocena, gdje su granice između različitih prapovijesnih grana bile zamućene, a preklapanja brojna. Zbog toga autori predlažu da se za sada Maba 1 jednostavno označi kao – “ne-erectus”.