Jedan od najnaprednijih procesa u komercijalnom vazduhoplovstvu je formiranje cijena avio-karata. Putnici često misle da avioprevoznici nude samo biznis i ekonomsku klasu, ali iza svake objavljene cijene nalazi se složen sistem koji se razvijao decenijama.
Naime, kombinuju se historijska pravila, podaci o ponašanju putnika, moćni algoritmi i tržišne dinamike koje mijenjaju tarife iz minuta u minut. Ovaj sistem nije nastao preko noći. To je rezultat evolucije koja je počela u vremenu kada je aviosaobraćaj bio strogo kontrolisan i potpuno drugačije funkcionisao nego danas.
Realnost je drugačija
Iako većina putnika vidi samo ekonomiju ili biznis, realnost je potpuno drugačija, piše Aero.rs. Svako sjedište u avionu pripada jednoj od mnogobrojnih tarifnih podklasa. Kod velikih prevoznika, poput Lufthansa ili British Airlines, u ekonomiji se nalaze tarifne oznake kao što su Y, H, K, L, Q, O, S ili V, dok biznis klasa obuhvata podklase poput J, C, D ili Z. One utiču na sve - cijenu, mogućnost promjene datuma, refundaciju, prioritet kod nadogradnje, pa čak i broj milja koji se dobija.
Putnici naizgled sjede u istoj klasi, ali su njihove karte potpuno drugačije. Kada je let još daleko, algoritam nudi jeftinije podklase kako bi startno napunio avion. Kako se datum putovanja približava, a broj slobodnih mjesta opada, jeftine podklase se postepeno uklanjaju i ostaju skuplje i fleksibilnije. Zato dvoje putnika koji sjede jedan pored drugog mogu platiti višestruko različitu cijenu.
Niskotarifni avioprevoznici
Tradicionalni prevoznici tarife formiraju na osnovu složenog sistema koji povezuje geografiju, tip putnika i funkciju njihove mreže. Njihov model zasniva se na čvorištima, pa se cijena ne određuje samo prema dužini leta, već i prema tome da li taj let služi kao veza ka interkontinentalnom saobraćaju ili kao samostalna destinacija.
LCC prevoznici (low-cost carrier), odnosno niskotarifni avioprevoznici, unijeli su sasvim drugačiju logiku određivanja cijena. Kod njih osnovna karta ne obuhvata gotovo ništa osim samog prevoza. Sve ostalo se odvojeno naplaćuje. Takav pristup omogućava da osnovna cijena bude ekstremno niska, što je ključni dio LCC marketinga.