Prekid Atlantska meridijanska prevratna cirkulacija (AMOC) mogao bi uzrokovati značajno oslobađanje ugljika iz okeana u atmosferu tokom više vijekova, pokazuje nova studija koja je simulirala takav kolaps u stabilnim klimatskim uslovima.
To bi moglo povećati globalno zagrijavanje za oko 0,2 stepena Celzijusa. Novo istraživanje naučnika s Potsdamski institut za istraživanje klimatskih utjecaja naglašava ključnu ulogu AMOC-a kao regulatora globalne klime.
Kako bi procijenili utjecaj kolapsa ovog važnog sistema cirkulacije Atlantskog okeana, koji prenosi toplu vodu prema sjeveru i hladnu prema jugu, istraživači su simulirali stabilizaciju klime Zemlje na različitim nivoima atmosferskog CO₂, uz dodatak slatke vode na površinu Atlantika kako bi izazvali prekid AMOC-a.
Na predindustrijskom nivou od 280 ppm CO₂, čak i ako AMOC stane zbog utjecaja slatke vode, sistem se može potpuno oporaviti nakon prestanka tog utjecaja. Međutim, pri koncentracijama od 350 ppm ili više, što je i dalje manje od današnjeg nivoa od oko 430 ppm, AMOC, jednom kada se zaustavi, ostaje u „isključenom“ stanju.
„Veće koncentracije CO₂ suštinski mijenjaju stabilnost AMOC-a, gurajući sistem u stanje u kojem može postepeno slabiti tokom stotina godina prije nego što se potpuno ugasi, i tada se više ne oporavlja“, navode naučnici.
U svim analiziranim scenarijima, prelazak AMOC-a u isključeno stanje doveo bi do dodatnog zagrijavanja od 0,17 do 0,27 stepeni.
„Ova promjena temperature rezultat je velikog oslobađanja ugljenika iz Južni okean, zbog pojačanog miješanja koje iz dubina iznosi vode bogate ugljikom na površinu“, objašnjavaju autori.
Regionalne promjene bile bi još izraženije od globalnog prosjeka. U scenariju s koncentracijom CO₂ od 450 ppm, kakva je na Zemlji postojala prije nekoliko miliona godina, temperature na Antarktik porasle bi za oko 6 stepeni, dok bi na Arktik pale za oko 7 stepeni usljed kolapsa AMOC-a.
„Okean je naš najveći saveznik jer apsorbuje oko četvrtinu CO₂ koji proizvodi čovjek. Naša studija pokazuje da bi kolaps AMOC-a mogao pretvoriti Južni okean iz ponora ugljika u njegov izvor, oslobađajući ogromne količine CO₂ i dodatno ubrzavajući globalno zagrijavanje“, upozoravaju istraživači.
„Što je više CO₂ u atmosferi u trenutku gašenja AMOC-a, veća je vjerovatnoća dodatnog zagrijavanja. Jednostavno rečeno, današnje emisije povećavaju rizik od snažnijih klimatskih promjena u budućnosti.“