Tihi okean prolazi kroz snažnu transformaciju, jer se La Niña povlači brže nego što su prognoze ranije pokazivale. Time započinje velika promjena atmosferskih i okeanskih obrazaca koja bi mogla obilježiti cijelu 2026. godinu. Kako se približava proljeće, utjecaj La Niñe na vremenske prilike postepeno će slabiti, dok klimatski modeli sve jasnije ukazuju na moguć ulazak u El Niño već tokom ljeta, s vrhuncem intenziteta naredne zime, navodi Severe Weather Europe.
Uz to, iznad Sjevernog pola trenutno se bilježe poremećaji stratosferskog polarnog vrtloga, što bi moglo imati značajan utjecaj na vremenske prilike duboko u proljeće, u periodu dok se La Niña povlači.
Promjena u srcu Tihog okeana
ENSO (El Niño – Južna oscilacija) odnosi se na područje ekvatorijalnog Tihog okeana koje se naizmjenično kreće između hladne faze La Niña i tople faze El Niño. Ove promjene obično se dešavaju u razmacima od jedne do tri godine i imaju snažan utjecaj na globalne vremenske obrasce. La Niña i El Niño utiču na raspodjelu tlaka i temperature širom svijeta, a njihov razvoj u velikoj mjeri zavisi od tropskih pasatnih vjetrova.
La Niña je svoj maksimum dostigla krajem jeseni, nakon čega su se hladne okeanske anomalije počele postepeno povlačiti. U posljednjim sedmicama taj proces je znatno ubrzan. Prognoze ukazuju na neuobičajeno snažan nalet zapadnih vjetrova iznad Tihog okeana, koji dodatno ubrzava slabljenje hladnih anomalija. Iako su one i dalje prisutne, vidljivo slabe i na istočnoj i na zapadnoj strani okeana.
Istovremeno, ispod površine okeana dolazi do značajnih temperaturnih promjena. Na zapadu se formirao veliki topli bazen koji se širi prema istoku, potiskujući i razgrađujući hladnije slojeve ispod površine.
Šta nas čeka u Evropi i svijetu
Iako se La Niña brzo povlači iz okeana, njen atmosferski utjecaj neće nestati preko noći. Zbog toga se očekuje da će njeni efekti biti prisutni barem do ranog proljeća. Nakon toga, prognoze ukazuju na relativno brz prelazak u El Niño, koji bi se trebao razviti do ljeta.
Severe Weather Europe upozorava da bi ovaj prelazak mogao donijeti snažne vremenske promjene širom svijeta. Analize ranijih godina sličnog prijelaza pokazuju snižen tlak iznad Sjeverne Amerike i Evrope, što omogućava prodor hladnijeg zraka iz polarnih oblasti. Sličan scenario moguć je već u februaru, uz dodatni utjecaj stratosferskog zagrijavanja koje se očekuje početkom mjeseca.
Oko 10. februara postoji mogućnost slabljenja ili čak cijepanja polarnog vrtloga, što bi omogućilo da hladni polarni zrak lakše prodre prema Sjedinjenim Američkim Državama i Evropi. Hladniji trend bi u februaru mogao zahvatiti istočni dio SAD-a, ali i šire područje sjeverne i centralne Evrope.
El Niño, koji bi se mogao razviti tokom ljeta, vjerovatno će smanjiti šanse za snažne uragane u SAD-u. Njegov najveći utjecaj, međutim, obično se osjeti tokom zime, kada donosi potpuno suprotne efekte u odnosu na La Niñu. Zime u El Niño fazi često su toplije od prosjeka u Kanadi i dijelovima sjevernih SAD-a, dok zapadni, južni i istočni dijelovi SAD-a mogu imati hladnije vrijeme. Istovremeno se mijenjaju i obrasci snježnih padavina, s manje snijega u sjevernim dijelovima SAD-a i na srednjem zapadu.
Prema svemu sudeći, 2026. godina mogla bi donijeti jednu od značajnijih globalnih vremenskih transformacija u posljednjim godinama.