Dugi valovi prenose energiju oluja na ogromne udaljenosti, ugrožavajući i najudaljenije obalne regije, pokazalo je novo istraživanje koje otkriva i važan utjecaj klimatskih promjena na ponašanje okeana.
Tokom nedavne oluje Edi, sateliti Evropske svemirske agencije (ESA) zabilježili su u okeanu talase prosječne visine blizu 20 metara, koliko iznosi i visina Trijumfalne kapije u Parizu. Riječ je o najvećim talasima ikada izmjerenim iz svemira.
Naučnici su otkrili da tzv. dugi talasi funkcionišu kao “glasnici” oluja: čak i kada oluja ne stigne do kopna, njeni talasi mogu putovati hiljadama kilometara i prenijeti razornu energiju do udaljenih obala.
Prema istraživanju koje prenosi portugalski Sustentix, najveća opasnost za obalne regije ne dolazi direktno od same oluje, već od dugih talasa koji prenose energiju daleko od mjesta gdje je oluja nastala.
Tim naučnika predvođen Fabrikom Ardinom iz Laboratorije za fizičku i svemirsku okeanografiju u Francuskoj kombinovao je podatke sa francusko-američkog satelita SWOT i evropskog projekta CCI Sea State, koji bilježi morske promjene još od 1991. godine.
Kada je 21. decembra 2024. oluja Edi dostigla svoj vrhunac, SWOT je zabilježio rekordni talas od gotovo 20 metara, najveći u posljednjih deset godina.
Rezultati, objavljeni u prestižnom časopisu PNAS, pokazuju da je ranije vjerovano da duži talasi nose najviše energije, ali su podaci iz svemira to opovrgli, najveća količina energije zapravo je koncentrisana u kraćim, dominantnim talasima.
Najveći talasi u posljednje 34 godine zabilježeni su u januaru 2014. tokom oluje Herakle, kada su talasi visoki 23 metra izazvali štetu od Maroka do Irske.
Ardin objašnjava da je sljedeći korak ispitati uticaj klimatskih promjena na intenzitet oluja:
„Sada možemo pratiti jačinu oluja kroz vrijeme. Klimatske promjene mogu biti jedan od faktora, ali ne i jedini, važnu ulogu imaju i uslovi na morskom dnu. Ovako ekstremne oluje dešavaju se u prosjeku jednom u deset godina.“
Podaci iz evropskog programa Sentinel-6 Kopernikus pomažu naučnicima da u realnom vremenu prate visinu talasa i brzinu vjetra, što je ključno za bolju zaštitu priobalnih zajednica u uslovima sve promjenjivije klime.
Želiš da naslov bude više naučno-dokumentarni (“ESA izmjerila rekordne okeanske talase – visoki kao zgrade”) ili tabloidno-dinamičan (“Svijet u šoku: Najveći talasi ikad snimljeni iz svemira!”)? Mogu ga prilagoditi tonu portala.