Naučnici su napokon donijeli presudu koja je riješila dugotrajnu misteriju o unutrašnjem sastavu Mjeseca. U istraživanju objavljenom u maju 2023. godine, tim astronoma je potvrdio da je Mjesečevo unutrašnje jezgro čvrsto, a njegova gustina je slična gustini željeza. Ovo otkriće donosi značajna saznanja o Mjesecu, koja bi mogla razjasniti kako je ovaj nebeski objekt evoluirao, a šire, može donijeti i nove uvide u evoluciju Sunčevog sistema.
Nova otkrića o Mjesecu
Ispitivanje unutrašnjeg sastava objekata u Sunčevom sistemu do sada je bilo najefikasnije putem seizmičkih podataka, koji omogućuju naučnicima da stvore detaljnu mapu unutrašnjosti planeta ili mjeseca. Mjesečevi seizmički podaci, koji su prikupljeni tokom misija Apollo, bili su ključni za ovo istraživanje, ali njihova rezolucija nije bila dovoljna da se precizno odredi stanje Mjesečevog jezgra. Dosadašnji modeli sugerirali su da je jezgro ili potpuno čvrsto ili potpuno tečno.
Mjesečevo unutrašnje jezgro: Čvrsto jezgro sa gustinom nalik željezu
Novi rezultati došli su kao rezultat korištenja podataka prikupljenih iz različitih svemirskih misija, kao i eksperimenata lunarnog laserskog dometa. Tim predvođen astronomom Arthurom Briaudom iz Francuskog Nacionalnog centra za naučna istraživanja, koji je predložio ovaj model, otkrio je da je Mjesečevo jezgro veoma slično Zemljinom jezgru. Mjesec ima spoljnje tečno jezgro i čvrsto unutrašnje jezgro, a prema modelima istraživača, radijus Mjesečevog unutrašnjeg jezgra je oko 258 kilometara, dok vanjsko jezgro ima radijus od oko 362 kilometra.
Prema ovom modelu, unutrašnje jezgro Mjeseca ima gustinu od približno 7.822 kilograma po kubnom metru, što je veoma blizu gustini gvožđa. Ovo je ključno otkriće, jer je ranije postojala debata o tome da li je Mjesečevo jezgro u potpunosti tečno ili čvrsto, i ovo novo saznanje može pomoći u razjašnjavanju mnogih nepoznanica o Mjesecu.
Kako su naučnici došli do zaključaka
Iako su podaci prikupljeni tokom misije Apollo bili od velike pomoći, nisu imali dovoljno visoku rezoluciju da bi precizno utvrdili sastav Mjesečevog jezgra. U ovom istraživanju, tim je dodatno koristio podatke lunarnog laserskog dometa koji su omogućili istraživačima da preciznije modeliraju strukturu Mjeseca. Upotrebom podataka o deformaciji Mjeseca uslijed gravitacijske interakcije sa Zemljom, varijacijama u njegovoj udaljenosti od Zemlje i njegovoj gustini, naučnici su uspjeli doći do novih saznanja o njegovoj unutrašnjoj strukturi.
Značaj za razumijevanje Sunčevog sistema
Otkrivenje čvrstog unutrašnjeg jezgra Mjeseca daje naučnicima nove informacije o evoluciji Mjeseca, njegovom magnetnom polju i općoj geološkoj istoriji. Ovaj nalaz, prema Briaudu, ima potencijal da promijeni dosadašnju debatu o evoluciji Mjesečevog magnetnog polja, jer potvrđuje postojanje čvrstog unutrašnjeg jezgra. Takođe, podržava teoriju o globalnom prevrtanju Mjesečevog plašta, što doprinosi boljem razumijevanju vremenske linije lunarnog bombardiranja Sunčevog sistema u njegovoj ranoj fazi, tokom prve milijarde godina.
Poređenje s unutrašnjim jezgrima drugih planeta
Ova otkrića pokazuju da Mjesečevo unutrašnje jezgro ima mnogo sličnosti sa unutrašnjim jezgrama drugih planeta, posebno Zemlje. Ove sličnosti mogu pomoći u razumijevanju geoloških procesa koji su se odigravali u Sunčevom sistemu prije milijardama godina, što pruža vrijedne informacije ne samo o Mjesecu, već i o drugim planetama u našem sistemu.
Naučno istraživanje koje je rezultiralo otkrivanjem da Mjesečevo jezgro nije tečno, već čvrsto, predstavlja veliki korak naprijed u razumijevanju strukture Mjeseca i njegovog razvoja. Nova saznanja o unutrašnjoj strukturi Mjeseca, zajedno s informacijama o njegovoj geološkoj istoriji, mogla bi pomoći da se razjasne mnoge misterije vezane za formiranje Mjeseca, ali i evoluciju cijelog Sunčevog sistema.
