Arheolozi su otkrili tajanstvenu strukturu ispod ruševina drevnog grada u sjeverozapadnom dijelu delte Nila u Egiptu, tokom testiranja nove tehnologije skeniranja tla. Riječ je o lokalitetu poznatom pod današnjim arapskim nazivom Tell el-Fara'in, što znači "Brdo faraona".
Grad ima izuzetno dugu historiju koja se proteže gotovo 6.000 godina. U starom Egiptu nosio je ime Per-Wadjet, prema boginji zmiji Wadjet kojoj je bio posvećen, dok je tokom grčke vladavine bio poznat kao Buto. Kroz vijekove su njegove građevine više puta rušene i ponovo podizane, sve dok u 7. vijeku grad nije konačno napušten.
Napredna tehnologija otkriva skriveno
Zbog slojeva mulja i podzemnih voda, tradicionalna iskopavanja na ovom području dugo su bila otežana. Zato je tim predvođen arheologom Mohamedom Abouarabom sa Univerziteta Kafrelsheikh primijenio savremene metode: kombinaciju satelitskog radara i električne tomografije otpornosti (ERT). Analizirajući snimke satelita Sentinel-1, identifikovali su anomalije koje su ukazivale na zakopane objekte.
Precizna mjerenja otkrila građevinu od cigle
Na području nazvanom Kom C, naučnici su postavili mrežu elektroda koje šalju struju u tlo. Analizom otpora i provodljivosti dobijen je uvid u podzemlje sličan CT snimku. Ovim postupkom otkrivena je djelomično zakopana građevina od nepečene cigle (ćerpiča), dimenzija 25 x 20 metara, smještena na dubini između tri i šest metara.
Struktura se nalazila ispod slojeva ruševina iz kasnijih rimskih i ptolemejskih perioda. Naknadna iskopavanja potvrdila su da građevina potječe iz Saitskog perioda. 26. i posljednje domaće dinastije starog Egipta prije perzijskog osvajanja 525. godine p.n.e.
Hibridna božanstva i ritualni predmeti
Arheolozi su pronašli zidove, ali i niz amuleta i predmeta iz tog perioda. Posebno se izdvaja neobična hibridna figura koja kombinuje obilježja pavijana, sokola i Patikosa (patuljastog božanstva). Pronađeni su i amuleti koji prikazuju poznata egipatska božanstva poput Isis, Horusa i Taweret.
Da li je ovo izgubljeni hram?
Veliki broj religijskih artefakata sugeriše da je građevina imala duhovnu funkciju. Istraživači navode da je lokalitet mogao služiti kao hram, religijski kompleks ili rezidencija svećenika, mada naglašavaju da su za konačne zaključke potrebna dalja iskopavanja.
Naučni rad objavljen u časopisu Acta Geophysica potvrđuje da ovo istraživanje predstavlja početak nove ere u egipatskoj arheologiji, gdje geofizička mjerenja omogućavaju precizan uvid u zakopana naselja bez potrebe za početnim kopanjem.