Kineske oružane snage krajem prošle godine potajno su obučavale oko 200 ruskih vojnika u Kini, od kojih se dio kasnije vratio na ratište u Ukrajini, otkrivaju tri evropske obavještajne službe i dokumenti koje je ekskluzivno pregledao Reuters.
Tajne obuke, koje su se uglavnom fokusirale na upotrebu dronova, bile su definisane dvojezičnim rusko-kineskim sporazumom koji su 2. jula 2025. godine u Pekingu potpisali visoki vojni zvaničnici dviju zemalja.
Prema tom sporazumu, oko 200 ruskih vojnika trebalo se obučavati u vojnim objektima u Pekingu i istočnom kineskom gradu Nanjingu, dok dokument takođe predviđa da će stotine kineskih vojnika prolaziti obuku u ruskim vojnim bazama.
Peking postaje aktivniji učesnik sukoba
Jedan evropski obavještajni zvaničnik ocijenio je da je Kina time mnogo izravnije uključena u rat u Ukrajini nego što se do sada vjerovalo.
Iako su Kina i Rusija od početka ruske invazije na Ukrajinu 2022. godine održale niz zajedničkih vojnih vježbi, Peking se službeno i dalje predstavlja kao neutralna strana i potencijalni mirovni posrednik.
Zvaničnik je istakao da obučavanjem ruskog vojnog osoblja na operativnom i taktičkom nivou, koje se potom uključuje u ratne operacije u Ukrajini, Kina postaje mnogo aktivniji učesnik sukoba na evropskom kontinentu.
Kina odbacuje sve optužbe
Kinesko Ministarstvo vanjskih poslova odbacilo je takve tvrdnje, saopštivši u odgovoru Reutersu da po pitanju ukrajinske krize Kina dosljedno zauzima objektivan i nepristrasan stav te radi na promovisanju mirovnih pregovora, što je jasno i međunarodno prepoznato, te da relevantne strane ne bi trebale namjerno podsticati sukob ili prebacivati krivicu.
Stroga zabrana medijskog izvještavanja
Prema dokumentima, ruski vojnici su se obučavali u područjima poput upravljanja dronovima, elektronskog ratovanja, vojnog vazduhoplovstva i mehanizovane pješadije.
Sporazumom je takođe bilo zabranjeno medijsko izvještavanje o programima obuke, a treće strane nisu smjele biti obaviještene.
Dvije evropske obavještajne službe tvrde da su među polaznicima bili i vojni instruktori višeg ranga, koji su nakon povratka u Rusiju mogli prenositi stečeno znanje kroz komandni lanac.
Nova faza vojne saradnje
Obavještajci su identifikovali nekoliko ruskih vojnika koji su prošli obuku u Kini, a potom učestvovali u operacijama dronovima na okupiranom Krimu i u Zaporoškoj oblasti, a njihov rang se kretao od mlađeg narednika do potpukovnika.
Kineski vojnici odlaze na obuku u Rusiju još od 2024. godine, ali sistematska obuka ruskog osoblja u Kini predstavlja novu fazu vojne saradnje. Iako Rusija raspolaže ogromnim borbenim iskustvom stečenim u Ukrajini, Kina posjeduje jednu od najrazvijenijih industrija dronova na svijetu, uključujući napredne simulatore leta i sofisticirane metode obuke.