Na malom ostrvu u Baltičkom moru otkriveni su ostaci dva drevna vuka koji bacaju novo svjetlo na dugogodišnje teorije o najranijim odnosima između ovih predatora i ljudi.
Prvo pitanje koje se nametnulo nakon ovog otkrića jeste kako su ljudi i vukovi uopće komunicirali, s obzirom na to da ove životinje nisu mogle same stići do ostrva Stora Karlsö, nedaleko od obale Švedske, bez ljudske pomoći.
Nalazi upućuju na mogućnost da su pojedine ljudske zajednice držale, hranile ili čak kontrolisale vukove mnogo prije nego što su se pojavili prvi potpuno pripitomljeni psi, iako istraživači naglašavaju da su moguća i druga tumačenja.
Prema podacima Univerziteta u Stockholmu, ostaci sivih vukova stari su između 3.000 i 5.000 godina. Pronađeni su u pećini Stora Förvar, arheološkom nalazištu koje su tokom neolita i bronzanog doba koristili lovci na foke i ribari.
Istraživanje, objavljeno u naučnom časopisu Proceedings of the National Academy of Sciences (PNAS), objedinjuje arheološke dokaze, sekvenciranje genoma, analizu izotopa i ispitivanje skeleta kako bi se detaljnije istražio odnos ljudi i vukova u prahistorijskoj Skandinaviji.
Prema rezultatima studije, vukovi nisu mogli prirodnim putem formirati populaciju na ovom ostrvu, što znači da je njihov dolazak čamcima uz pomoć ljudi najvjerovatnije objašnjenje njihovog prisustva.
Naučnici su analizirali dva uzorka kanida i utvrdili da oba pripadaju sivom vuku, bez tragova miješanja s genetskom linijom domaćih pasa. Njihov genom znatno se više poklapao s drevnim euroazijskim vukovima nego sa psima.
Analiza stabilnih izotopa pokazala je da su se ove životinje hranile uglavnom morskim proteinima, uključujući ribu i foke. S Univerziteta u Stockholmu navode da je njihova ishrana bila gotovo identična prehrani ljudi koji su tada živjeli na ostrvu, što ukazuje da su vukovi boravili uz ljudske zajednice i vjerovatno se hranili ostacima njihove hrane.
Istraživači su primijetili i zanimljive fizičke karakteristike. Oba vuka bila su manja od današnjih skandinavskih vukova, dok je jedna jedinka pokazivala izrazito nisku genetsku raznovrsnost. Takva pojava najčešće se povezuje s izolovanim populacijama ili životinjama koje su bile pod ljudskim nadzorom, iako se prirodni uzroci ne mogu u potpunosti isključiti.
Glavni autor studije, Linus Girdland-Flink s Univerziteta u Aberdeenu, rekao je da je otkriće bilo potpuno neočekivano jer su vukovi zadržali tipično euroazijsko porijeklo, a ipak su, prema svemu sudeći, živjeli s ljudima na ostrvu do kojeg se moglo stići isključivo čamcem. Dodao je da nalazi pružaju „složenu sliku o tome kako je odnos između ljudi i vukova izgledao u prošlosti“.
Nova rasprava o pripitomljavanju vukova
Ova studija ponovo otvara pitanje da li su se vukovi postepeno prilagođavali životu uz ljudska naselja ili su ljudi namjerno hvatali i odgajali vučiće tokom prvih faza pripitomljavanja.
Vukovi sa Stora Karlsöa ne uklapaju se u potpunosti ni u jedan od tih scenarija.
Prema studiji objavljenoj u časopisu PNAS, kombinacija geografske izolovanosti, ishrane bogate morskim proteinima, manje tjelesne građe i niske genetske raznovrsnosti ide u prilog pretpostavci da su ove životinje bile pod određenim stepenom ljudske kontrole, iako istraživači ističu da su moguća i druga objašnjenja.
Posebno je zanimljivo da je kod jednog vuka uočena ozbiljna patološka promjena na kosti noge koja mu je dugo ograničavala kretanje. Naučnici navode da je životinja uprkos toj povredi živjela dovoljno dugo da ona ostavi vidljiv trag na skeletu, što upućuje na zaključak da u tom periodu nije zavisila isključivo od samostalnog lova na krupan plijen.