Evropska industrija tenkova nalazi se pred velikim raskrsnicom, a sukob interesa Njemačke i Francuske mogao bi odrediti budućnost vojne proizvodnje na kontinentu.
U središtu spora nalazi se naizgled mala razlika – deset milimetara kalibra topa – no upravo bi ona mogla odlučiti ko će dominirati tržištem tenkova i municije u Evropi u idućim decenijama.
Prema pisanju njemačkog Handelsblatta, evropski odbrambeni div KNDS, nastao spajanjem njemačkog Krauss-Maffei Wegmanna i francuskog Nextera, priprema izlazak na berzu već ovog ljeta.
Banke procjenjuju vrijednost kompanije na između 20 i 25 milijardi eura, što pokazuje koliko je odbrambeni sektor profitirao od aktuelnog sigurnosnog i geopolitičkog okruženja. No iza ambicioznih planova kriju se duboke podjele između njemačkog i francuskog dijela kompanije.
Nijemci i Francuzi razvijaju različite tenkove
Iako je KNDS prije deset godina predstavljen kao svojevrsni "Airbus evropske industrije tenkova", saradnja između Münchena i Pariza i dalje je ograničena te umjesto razvoja jedinstvenih sistema obje strane nastavljaju gurati vlastite projekte i nacionalne interese. Njemački dio kompanije, bivši KMW, tradicionalno blisko sarađuje s Rheinmetallom, a francuski Nexter ostaje snažno vezan uz francusku državnu strategiju i koncept vojne suverenosti.
Posljedica toga je da Evropa i dalje razvija paralelne sisteme – od borbenih vozila pješadije do artiljerije i glavnih borbenih tenkova. Francuska vojska oslanja se tako na tenk Leclerc, a njemački Leopard 2 standard je u Bundeswehru i vojskama brojnih drugih država.
Spor oko kalibra: 130 ili 140 milimetara?
Najveći sukob sada se vodi oko budućeg glavnog evropskog tenka i njegove topovske cijevi. Njemačka razvija sistem kalibra 130 milimetara dok Francuska gura snažniji top od 140 milimetara. Razlika od svega deset milimetara na papiru izgleda mala, ali u vojnoj industriji znači ogroman skok u probojnoj moći.
Prema pravilima struke, povećanje kalibra za deset milimetara može povećati probojnost i do 50 posto, a razlog za razvoj snažnijih topova leži u strahu od novih ruskih tenkova poput Armate, čiji bi oklop mogao biti previše robustan za postojeće NATO granate od 120 milimetara. Francuska smatra da je 140-milimetarski top dugoročno bolje rješenje, no takav sistem ima i ozbiljne nedostatke jer veće granate i snažnije oružje povećavaju masu tenka i smanjuju njegovu pokretljivost.
Evropa umjesto jednog zajedničkog razvija dva tenka
Cilj evropskog projekta Marte (Main Armoured Tank of Europe) bio je razvoj zajedničkog tenka nove generacije, međutim umjesto jedinstvenog projekta nastala su dva konkurentska konzorcija. Njemački KNDS radi na projektu koji se neslužbeno naziva Leopard 3, a Francuska paralelno razvija vlastiti tenk kao nasljednika Leclerca.
Direktor KNDS Deutschlanda, Florian Hohenwarter, izjavio je za Handelsblatt da su se zbog različitih tehničkih zahtjeva i neslaganja oko kalibra formirala dva paralelna razvojna pravca. Francuska ministrica odbrane Catherine Vautrin istakla je da će sadašnji Leclerc ostati u upotrebi do 2040. godine te da Francuska do tada mora imati prelazno rješenje prije razvoja potpuno nove generacije tenkova.
Rheinmetall jača uticaj
Inicijativa njemačkog Rheinmetalla igra veliku ulogu u cijeloj priči jer kompanija snažno lobira za to da upravo njen top od 130 milimetara postane novi standard NATO-a. Prema informacijama Handelsblatta, Bundeswehr bi još ove godine trebao organizovati uporedno testiranje njemačkog 130-milimetarskog i francuskog 140-milimetarskog topa, no izvori bliski projektu tvrde da je ishod praktički već odlučen u korist njemačkog rješenja.
Rheinmetall je učvrstio svoju poziciju jer je već prilagodio proizvodne kapacitete za masovnu proizvodnju nove municije od 130 milimetara, a sljedeće godine planira proizvesti oko 240 hiljada komada. U vojnoj industriji to znači ogromnu prednost jer onaj ko određuje standard kalibra kontroliše i unosno tržište municije.
Njemačka ulaže desetke milijardi
Njemačka se posljednjih godina ubrzano naoružava, a kancelar Friedrich Merz najavio je da želi pretvoriti Bundeswehr u "najjaču konvencionalnu vojsku Evrope". Projekt Arminius mogao bi je stajati čak 37 milijardi eura, a planirana nabavka uključuje tenkove Leopard te vozila Boxer i Puma – proizvode iza kojih stoje upravo KNDS Deutschland i Rheinmetall.
Zanimljivo je to da među najvećim budućim projektima zasad nema nijednog francusko-njemačkog tenka, što dodatno pokazuje koliko su evropske ambicije o jedinstvenoj odbrambenoj industriji još daleko od stvarnosti.