Evropljani u zapadnoj Evropi više cijene autonomiju Evrope i njene vrijednosti nego transatlantske veze i neće ih žrtvovati kako bi udovoljili Donaldu Trumpu, pokazuje anketa koja sugerira da su stavovi prema SAD‑u pali na najniži nivo od kada YouGov prati mišljenja prije deset godina, piše The Guardian.
Pokušaj američkog predsjednika da "preuzme" Grenland uspio je u tome da Evropljani postanu snažno protiv SAD, pokazala je najnovija anketa. Velike većine u Danskoj, Francuskoj, Njemačkoj, Italiji, Španiji i Velikoj Britaniji izrazile su nepovoljno mišljenje o SAD‑u.
Brojke, koje se kreću od 62% u Francuskoj do 84% u Danskoj (gdje je Grenland autonomno područje), predstavljaju daljnje značajno povećanje negativnog stava prema SAD-u, čak i u odnosu na studeni prošle godine, kada su procenti bili između 49% i 70%.
Ne smatraju ih saveznikom
A anketa je pokazala i da sve manje Evropljana SAD vidi kao prijateljsku zemlju, a još manji broj u svim šest zemalja smatra ga saveznikom.
Pad je posebno vidljiv u Danskoj, gdje se nepovoljno mišljenje o SAD najviše povećalo – u julu 2023. godine 80% Danaca smatralo je SAD prijateljem ili saveznikom, dok sada manje od 26% ima takav stav.
Evropljani se uglavnom slažu sa analizom Trumpove administracije da je Evropa previše zavisila od SAD u odbrani (59-74%), dopustila previše imigracije (52-63%) i bila previše neodlučna na svjetskoj sceni (45-62%).
Međutim, oni odlučno ne prihvataju tvrdnju SAD da evropske vlade pretjerano ograničavaju slobodu govora (18-31%) i još manje dijele Trumpov stav da je EU bila nepravedna u trgovinskim odnosima s SAD-om (10-17%).
Neki evropski politički lideri pozvali su EU da koristi svoju ekonomsku moć u pregovorima s SAD-om, ali anketa je pokazala da većina ispitanika i dalje smatra da je SAD jači od Evrope ekonomski, diplomatski i vojno.
Između 63% i 78% ispitanika vjeruje da se evropska odbrana i mir još uvijek oslanjaju na SAD, a 49%-64% smatra isto i za prosperitet kontinenta. Većina smatra da bi poremećaj u EU-SAD odnosima bio loš za Evropu.
Ipak, spor oko Grenlanda je očigledno fokusirao zapadnoevropski pogled. U svim zemljama najčešće zastupan stav (41%-55%) je da evropska autonomija treba biti prioritet nad očuvanjem transatlantskog saveza.
Evropljani nisu spremni mnogo žrtvovati kako bi očuvali dobre odnose sa SAD-om. Jedino što su spremni učiniti je smanjiti imigraciju, što većina i podržava.
U Velikoj Britaniji, Danskoj, Francuskoj i Njemačkoj (ali ne u Španiji i Italiji) ispitanici su također spremni povećati nacionalne odbrambene troškove da bi SAD ostalo na njihovoj strani, dok su Danaci i Britanci spremniji nego ne značajno povećati pomoć Ukrajini.
Svijet trajno promijenjen
Međutim, Evropljani generalno nisu spremni da ublaže ograničenja govora mržnje, prihvate američki međunarodni trgovinski kurs, sklapaju trgovinske sporazume povoljnije za SAD nego za Evropu, pokrivaju troškove američkih trupa u Evropi ili raspuste EU.
Unatoč upozorenjima evropskih lidera da je “svijet trajno promijenjen”, anketa sugerira da mnogi Evropljani (od 39% u Njemačkoj do 57% u Danskoj) i dalje vjeruju da će spoljašnja politika SAD “povratiti normalu” kada Trump više ne bude u igri.
Ako bi transatlantski odnos bio prekinut, većina ispitanika (osim u Italiji) podržava veće izdvajanje za odbranu. Stavovi o povećanju pomoći Ukrajini su podijeljeni, a mali broj (20-31%) želi da Evropa uspostavi bliže odnose s drugim velikim silama.
S druge strane, postoji široka podrška da se, ako EU-SAD odnosi zahlade, u Evropi poveća politička integracija, dajući EU veće ovlasti i sposobnost donošenja odluka. Između 46% i 63% podržava ovo, što je značajno više od onih koji se protive.