Čelnici Francuske, Njemačke, Italije i Velike Britanije uputili su u petak oštar zajednički apel Izraelu, zahtijevajući hitno zaustavljanje širenja naselja na Zapadnoj obali i suzbijanje sve većeg nasilja jevrejskih doseljenika.
U oštrom zajedničkom saopštenju, njemački kancelar Friedrich Merz, italijanska premijerka Giorgia Meloni, francuski predsjednik Emmanuel Macron i britanski premijer Keir Starmer upozorili su da se situacija na ovom području dramatično pogoršala.
Nasilje doseljenika na nezapamćenom nivou
Evropski lideri su naglasili da su politike i prakse izraelske vlade, uključujući dalje učvršćivanje kontrole nad Zapadnom obalom, direktna prijetnja stabilnosti i izgledima za postizanje rješenja s dvije države. Posebna oštrice kritike usmjerena je prema razvojnom planu "E1" istočno od Jerusalema, kojim Izrael nastoji potisnuti Palestince.
"Tokom proteklih nekoliko mjeseci, situacija na Zapadnoj obali značajno se pogoršala. Nasilje doseljenika je na nezapamćenom nivou", navodi se u izjavi četvorice čelnika.
Kritike iz Evrope dostigle su novi vrhunac nakon što se ove sedmice pojavio video-snimak na kojem izraelski ministar nacionalne bezbjednosti Itamar Ben-Gvir ismijava aktiviste koje je Izrael priveo dok su pokušavali dostaviti zalihe pomoći u Gazu.
Pod pritiskom ovih događaja, čak i tradicionalno čvrsti saveznici Izraela, poput konzervativnih lidera Merza i Meloni, zauzeli su znatno oštriji stav prema ekspanzionističkim ambicijama Tel Aviva.
Upozorenje kompanijama i blokada iz Holandije
U svom saopštenju, čelnici četiri velike evropske sile pozvali su Izrael na hitno okončanje širenja jevrejskih naselja na palestinskoj zemlji i osiguravanje pravne odgovornosti za sve počinioce doseljeničkog nasilja.
Također, zatraženo je poštovanje hašemitskog tutorstva nad svetim mjestima u Jerusalemu, održavanje istorijskog statusa quo, kao i ukidanje finansijskih restrikcija koje su nametnute Palestinskoj samoupravi.
Zajednička izjava sadrži i direktno upozorenje građevinskim kompanijama koje se natječu na tenderima unutar spornog razvojnog područja "E1", uz poruku da moraju biti svjesne mogućih pravnih posljedica.
Gotovo istovremeno sa ovim saopštenjem, holandski premijer Rob Jetten objavio je da će Holandija uvesti potpunu zabranu uvoza robe koja dolazi iz ilegalnih izraelskih naselja.
Na opasnost plana "E1" ranije je upozorila i šefica evropske diplomatije Kaja Kallas, naglasivši da bi izgradnja naselja na tom prostoru trajno prekinula geografski i teritorijalni kontinuitet između okupiranog Istočnog Jerusalema i Zapadne obale, te potpuno odsjekla vezu između sjevernog i južnog dijela Zapadne obale.