Film „Petak 13.“ imao je premijeru 1980. godine, a do danas je objavljeno ukupno 12 filmova iz istoimene franšize koja je tokom godina stekla kultni status.
„Petak 13.“ smatra se jednim od najutjecajnijih horor filmova svih vremena i naslovom koji je početkom osamdesetih definisao pravila slasher žanra. Film redatelja Seana S. Cunninghama nastao je pod snažnim utjecajem uspjeha Carpenterovog „Halloweena“, ali je vrlo brzo prerastao svoju inspiraciju i postao poseban fenomen pop kulture.
Radnja filma smještena je u zloglasni kamp Crystal Lake, mjesto obilježeno tragedijom i smrću. Još 1958. godine dvoje mladih savjetnika brutalno je ubijeno dok su bili sami u skladištu tokom romantičnog susreta. Godinama kasnije grupa mladih savjetnika dolazi obnoviti napušteni kamp, ne sluteći da ih tamo čeka ista sudbina. Jedan po jedan nestaju i bivaju ubijeni na brutalan način, dok identitet ubice ostaje skriven gotovo do samog kraja.
Film posebnu napetost gradi kroz kadrove iz perspektive ubice. Gledaoci tokom cijelog filma prate događaje očima nepoznatog napadača, što dodatno pojačava osjećaj nelagode i paranoje. Upravo taj pristup kasnije je postao zaštitni znak brojnih slasher filmova.
Veliki preokret dolazi u završnici kada se otkriva da je ubica Pamela Voorhees, majka dječaka Jasona Voorheesa koji se utopio u jezeru Crystal Lake zbog nemara tadašnjih savjetnika. Pamela vjeruje da su mladi ljudi koji dolaze u kamp moralno iskvareni i odgovorni za smrt njenog sina. Njena osveta postaje srž cijelog filma i jedan od najpoznatijih obrata u historiji horora.
Lik Jasona Voorheesa, koji će kasnije postati ikona horor kinematografije, u prvom filmu gotovo da nema značajnu ulogu. U završnoj sceni pojavljuje se tek kao jeziva vizija iz jezera. Ta scena inspirisana je završetkom filma „Carrie“ i naknadno je dodana na prijedlog legendarnog majstora specijalnih efekata Toma Savinija.
Film je sniman u New Jerseyju, uglavnom u pravom izviđačkom kampu Camp No-Be-Bo-Sco. Produkcija je raspolagala relativno malim budžetom od oko 550 do 650 hiljada dolara, ali je kreativnim korištenjem lokacija, kamere i praktičnih efekata uspjela stvoriti izuzetno atmosferičan film.
Posebno se istakla Betsy Palmer u ulozi Pamele Voorhees. Iako je vjerovala da će film biti loš i prihvatila ulogu uglavnom kako bi kupila novi automobil, njena izvedba postala je legendarna. Lik je prikazala kao majku slomljenu gubitkom sina i opsjednutu osvetom.
Veliku pažnju publike privukli su i specijalni efekti. Tom Savini koristio je tada revolucionarne praktične tehnike za prikaz krvavih scena, uključujući čuvenu scenu probadanja vrata lika kojeg glumi mladi Kevin Bacon. Upravo su brutalni efekti i eksplicitno nasilje izazvali brojne kontroverze među kritičarima, ali su filmu pomogli da stekne kultni status.
Kritičari u vrijeme izlaska filma nisu bili oduševljeni. Mnogi su ga napadali zbog pretjeranog nasilja i jednostavne priče. Publika je, međutim, reagovala potpuno drugačije. Film je postao veliki kino-hit i zaradio gotovo 60 miliona dolara širom svijeta, što je za nezavisni horor tog vremena bio ogroman uspjeh.
Danas se „Petak 13.“ smatra klasikom horora i jednim od najvažnijih filmova u historiji žanra. Bez njega vjerovatno ne bi postojali brojni kasniji slasher filmovi niti bi Jason Voorhees postao jedna od najprepoznatljivijih figura moderne pop kulture.