NASA je bila primorana da prekne ključno testiranje goriva svoje džinovske rakete iz programa Artemis 2 u utorak. Time je misija slanja astronauta do Mjeseca odložena za najmanje mjesec dana. Američka svemirska agencija sada pokušava da rasvijetli šta je tačno pošlo po zlu, a mnogo toga što govore zvuči već viđeno, piše Space.com.
Test punjenja goriva lansirne rakete SLS programa Artemis 2 počeo je u subotu (31. januara) i trajao do utorka ujutru. Nazvan "mokra proba" (wet dress rehearsal), to je test kojim lansirno vozilo i timovi na Zemlji prolaze kroz simulirano odbrojavanje do potpunog uključivanja i punjenja rakete sa više od 700.000 galona tečnog vodonika i tečnog kisika koji su potrebni za polijetanje.
Operacije punjenja su počele glatko 2. februara nakon što su rukovodioci misije dali "zeleno svjetlo", ali je curenje vodonika u repnom dijelu na lansirnoj platformi dovelo do tehničkog ispitivanja tokom većeg dijela popodneva.
Ako ovo zvuči poznato, to je zato što je Artemis 1 doživio curenja vodonika na istom mjestu tokom svoje probe prije tri godine. Ta curenja su dovela do tri posebne popravke u konstrukciji tokom šest mjeseci prije nego što je Artemis 1 konačno lansiran u novembru 2022. godine.
Sa misijom Artemis 2, NASA planira testirati sposobnost letjelice Orion da osigura boravak astronauta u svemiru. Četiri astronauta vozit će se Orionom tokom desetodnevne misije oko daleke strane Mjeseca. Ovaj let će kvalifikovati sisteme letjelice za misiju Artemis 3, kojom NASA planira ponovno slijetanje ljudi na površinu Mjeseca.
„Zaista smo mnogo naučili iz misije Artemis 1 i implementirali smo te lekcije tokom jučerašnje mokre probe“, saopštila je agencija NASA. „Svi su svjesni problema sa unosom vodonika kod Artemisa 1 i uveli smo određene promjene“.
NASA zaslužuje pohvalu jer je mokra proba Artemisa 2 prošla mnogo lakše nego prvi test kod Artemisa 1. Uprkos višesatnom otklanjanju problema sa upornim curenjem vodonika, zvaničnici kažu da je ono stabilizovano u okviru prihvatljivih granica, ali nije potpuno eliminisano, što nije „zlatni standard“ za lansiranje sa ljudskom posadom.
Dok je mokra proba ocijenjena generalno kao uspjeh, tvrdi se da, za razliku od Artemisa 1, problemi sa vodonikom vjerovatno mogu biti riješeni direktno na lansirnoj platformi bez potrebe za povratkom u hangar.
Što se tiče uzroka curenja nakon tri godine, zvaničnici imaju nekoliko teorija. Curenje bi moglo biti rezultat vibracija nastalih tokom transporta rakete do platforme. Raketi SLS je prošlog mjeseca trebalo skoro 12 sati da pređe put od 6,5 kilometara do rampe, krećući se brzinom od 1,6 kilometara na sat. Okolnosti izvlačenja rakete su veoma komplikovane i opterećenje na spojeve je ogromno.
Vodonik je najmanji molekul u prirodi i testiranje je izuzetno kompleksno. NASA mora ponovo procijeniti raketu i infrastrukturu prije određivanja novog datuma. Zbog ovog problema, odustalo se od prilike za lansiranje u februaru.
Vodstvo misije sada cilja sljedeći vremenski okvir za lansiranje, otvoren od 6. do 9. te 11. marta, sa otprilike pet dana dostupnih oko prve sedmice svakog mjeseca nakon toga.