Istraživači su otkrili da ptice, razdvojene velikim geografskim udaljenostima i milionima godina evolucije, dijele iznenađujuće sličan naučeni vokalni signal upozorenja kojim prepoznaju parazitske neprijatelje u blizini svojih gnijezda.
Ovo je prvi poznati primjer životinjskog vokalnog signala koji sadrži i naučenu i urođenu komponentu, prisutnu kod više vrsta.
Studija, objavljena 3. oktobra u časopisu Nature Ecology and Evolution, pruža uvid u ulogu prirodne selekcije u evoluciji sistema vokalne komunikacije. Istraživanje, vođeno od strane naučnika sa Univerziteta Kornel i Biološke stanice Donana u Sevilli, Španija, jedno je od najvećih i najkompletnijih o pticama-parazitima do danas.
Parazitizam gnijezda javlja se kada ptice, poput kukavica, polažu jaja u gnijezda drugih vrsta, prisiljavajući domaćina da odgaja njihov potomak, često na štetu vlastitih mladunaca. Zato je za domaćinske vrste korisno prepoznati parazite i spriječiti polaganje jaja u svoje gnijezdo.
Istraživači su otkrili da više od 20 različitih vrsta ptica na četiri kontinenta proizvodi gotovo identične „cvileće“ vokalizacije kada uoče parazitsku pticu u svom teritoriju.
Postavljalo se pitanje zašto ptice iz Australije, Kine i Zambije koriste isti poziv da prepoznaju parazite, iako nikada nisu bile u kontaktu.
Kada ptica čuje upozoravajući krik, instinktivno dolazi da istraži. U tom trenutku, prema riječima istraživača, ptice počinju upijati signale iz okoline – proces koji Damián Blasi, koautor studije i lingvista sa Univerziteta Pompeu Fabra u Španiji, naziva društvenim prenošenjem.
„Tada, dok ptice upijaju znakove oko sebe, uče kada da u budućnosti proizvode zvuk“, rekao je James Kennerley, koautor studije i postdoktorant u Kornel laboratoriji za ornitologiju.
„Fascinantno kod ovog krika je što predstavlja sredinu između instinktivnih vokalizacija koje često viđamo kod životinja i potpuno naučenih vokalnih jedinica poput ljudskih riječi“, rekao je William Feeney, evolucioni ekolog u Biološkoj stanici Donana i koautor studije.
Istraživanje je također pokazalo da vrste koje koriste cvileći krik obično žive u područjima sa složenim mrežama interakcija između parazita gnijezda i njihovih domaćina.
„Kada ptice rade zajedno kako bi otjerale parazite, važno je komunicirati kako i kada sarađivati, pa se ovaj krik pojavljuje u dijelovima svijeta gdje je parazitizam gnijezda najizraženiji“, rekao je Kennerley.
On dodaje da evolucija ovog krika utiče na obrasce kooperativnog ponašanja ptica širom svijeta.
Veza između urođenog cvilećeg zvuka i naučene reakcije ptice čini ovu studiju jedinstvenom. „Po prvi put dokumentujemo vokalizaciju koja ima i naučene i urođene komponente, što potencijalno pokazuje kako su naučeni signali evoluirali iz urođenih poziva, što je prvi put sugerisao Charles Darwin“, rekao je Feeney. „To je kao da vidimo kako evolucija omogućava vrstama da daju naučeno značenje zvukovima.“
Ovi nalazi dovode u pitanje dugogodišnja uvjerenja o oštroj granici između sistema komunikacije kod životinja i ljudskog jezika. Autori sugerišu da su naučeni komunikacijski sistemi, poput ljudskog jezika, mogli evoluirati kroz postepenu integraciju instinktivnih i naučenih elemenata, piše ScienceDaily.