Moskovski aerodrom Domodedovo, nekadašnji simbol uspjeha ruske privatizacije i glavna međunarodna kapija Moskve, prodat je po upola nižoj cijeni od one koja je tražena na početku.
Ruska vlada nije zaprimila nijednu ponudu čak ni za minimalnu cijenu od 1,7 milijardi dolara, pa je na aukciji dopušteno njeno spuštanje za 50 posto. Na kraju ga je za 880 miliona dolara kupio drugi moskovski aerodrom, Sheremetyevo, koji je povezan s Kremljem, piše NY Times.
Ova prodaja snažno oslikava međunarodnu izolaciju Rusije i posljedice rata u Ukrajini na ekonomiju. Ujedno je ovo najistaknutiji primjer vala nacionalizacije privatnih preduzeća koji je uzdrmao rusku poslovnu zajednicu.
Domodedovo je godinama bilo priča o uspjehu. Nakon privatizacije 1990-ih, postalo je drugi najveći aerodrom u Moskvi, a kompanije poput British Airwaysa i Lufthanse birale su ga kao bazu umjesto državnih konkurenata.
Pad je započeo tokom pandemije covida, a nastavljen je sankcijama koje su Rusiji zatvorile evropsko nebo. Novi terminal, otvoren 2023. godine nakon višegodišnjih odgađanja, danas je poluprazan. Obustavljeni su letovi prema stotinama evropskih odredišta, ali i prema Japanu, Australiji i drugim zemljama. Uprkos udvostručenoj površini, broj putnika pao je na 14 miliona godišnje, što je upola manje nego prije pandemije.
Opterećen dugom od oko milijardu dolara, aerodrom Domodedovo postao je laka meta. Sud ga je oduzeo povučenom milijarderu Dmitriju Kamenščiku, ocijenivši ga strateškim preduzećem koje ne smije pasti u strane ruke. To je postala najvrjednija imovina zahvaćena valom zapljena koji je odobrio Vladimir Putin od početka rata 2022. godine.
Val nacionalizacije prvo je pogodio firme u zapadnom vlasništvu, a zatim se proširio na ruske kompanije. Procjenjuje se da je država od tada preuzela imovinu vrijednu najmanje 79 milijardi dolara. Analitičari smatraju da se mete biraju proizvoljno – jednostavno zato što neko moćan želi određenu imovinu.
Analitičari ističu da bi se Domodedovo moglo oporaviti jedino povratkom putničkog saobraćaja na predratni nivo, što bi zahtijevalo ukidanje sankcija, a taj scenario se trenutno ne nazire.
Na aukciji je pobijedio aerodrom Sheremetyevo, koji je u vlasništvu ruske države i investitora, među kojima je i Putinov dugogodišnji prijatelj Arkadij Rotenberg. „U tom smislu, sankcije su se pokazale izuzetno korisnima za Kremlj“, kaže analitičar Alexander Kolyandr. „One su zaključale sva ruska preduzeća unutar Rusije.“
Dok poslovni lideri traže od Putina jasna pravila o nacionalizaciji, konkretnih odgovora još uvijek nema, a imovina nekadašnjih giganata nastavlja prelaziti u ruke države ili njoj bliskih krugova.