Skrivena historija hrane i kulinarstva počela je da se otkriva zahvaljujući novim analizama ugljenisane hrane u drevnoj grnčariji.
Kombinovane analize tima naučnika, koje je predvodila Lara González Carretero sa University of York, utvrdile su da su prije više hiljada godina evropske zajednice koristile različite biljne i životinjske proizvode za pripremu složenih jela.
Uobičajena tehnika za proučavanje ishrane drevnih kultura podrazumijeva analizu masnih ostataka sa dna lonaca. Međutim, ova metoda je ograničena jer uglavnom pruža uvid samo u životinjske ostatke.
U novoj studiji, objavljenoj u časopisu PLOS One, autori su kombinovali više tehnika, uključujući mikroskopski pregled i hemijsku analizu, kako bi identifikovali ostatke biljaka koje su jeli drevni evropski lovci-sakupljači-ribolovci.
Istraživači su ispitali organske ostatke pronađene u 58 komada grnčarije iskopane na 13 arheoloških nalazišta širom sjeverne i istočne Evrope, koji datiraju između 6. i 3. milenijuma prije nove ere. Ovom metodom pronađeni su uzorci tkiva širokog spektra biljaka, uključujući trave, bobice, lišće i sjemenke. U mnogim slučajevima biljni ostaci pronađeni su uz životinjske, najčešće ribu i druge plodove mora. Tačne mješavine i sastojci varirali su od regiona do regiona, što najvjerovatnije odražava lokalno dostupne resurse, kao i lokalne kulturne običaje.
Ovi nalazi naglašavaju važnu ulogu biljaka i hrane iz vode u ishrani ranih Evropljana. Rezultati takođe potvrđuju ideju da su ove zajednice redovno koristile tehnologiju grnčarije za pripremu hrane i da je svaka kultura imala svoje složene kulinarske tradicije. Studija pokazuje i da kombinovanje više analitičkih tehnika može donijeti detaljne uvide koje tradicionalne metode zanemaruju, naročito kada je riječ o biljkama koje su drevni narodi jeli.
"Iako konvencionalna hemijska analiza teži da istakne komponente drevnih obroka životinjskog porijekla, naš kombinovani mikroskopski pristup vratio je ove prahistorijske recepte u fokus. Otkrili smo da lovci-sakupljači-ribolovci nisu živjeli samo od ribe; oni su aktivno prerađivali i konzumirali širok spektar biljaka. Ovo istraživanje naglašava da, da bismo zaista razumjeli drevnu ishranu, moramo izbliza pogledati ove naslage hrane, i to bukvalno!", naveli su autori studije.
Oni su napisali da su „tipovi biljaka, uključujući divlje trave i mahunarke, sočne plodove ili bobice, zeleno povrće i korijenje odnosno krtole biljnih vrsta autohtonih za šire ekološko područje istraživanja, identifikovani u ukupno 58 od 85 naslaga hrane putem mikroskopske analize“.
Kako se navodi u istraživanju, razlika u ishrani između prahistorijskih stanovnika proučavanih prostora bila je zapanjujuća.
"Primjera radi, Viburnum spp., jestiva bobica česta u većem dijelu Evrope, gotovo se nije koristila u zapadnoj Evropi, dok je duboko ukorijenjena u istočnoevropskim kulinarskim tradicijama. Danas se Viburnum opulus, poznat kao crvena kalina, koristi u nizu jela i pića širom Poljske, Ukrajine i Rusije, zahvaljujući svojim nutritivnim i ljekovitim svojstvima. Bobice su blago toksične ako se konzumiraju sirove, imaju gorak ukus i ispuštaju jak, prodoran miris tokom kuhanja. Na lokalitetu Zamostje 2 bobice kaline su se prvenstveno kuhale sa slatkovodnom ribom, što ih je činilo ukusnijim. Poznato je da je narod Nivhi sa ruskog Dalekog istoka konzumirao slično jelo pod nazivom Mos, slatki žele napravljen od usitnjene sušene ribe pomiješane s ribljom kožom, različitim bobicama i povremeno krtolama", navodi se u studiji.