Arheolozi su u staklenoj bočici staroj oko 1.900 godina otkrili ostatke materije koji predstavljaju prvi direktni dokaz da su se u starom Rimu fekalije koristile u medicinske svrhe. Riječ je o izuzetnom nalazu koji baca novo svjetlo na antičku medicinsku praksu.
Otkriće je rezultat hemijske analize sadržaja pronađenog u bočici, a detalji su objavljeni u naučnom časopisu Journal of Archaeological Science.
Staklena bočica, koja je u antičko doba bila zapečaćena glinom, pronađena je u grobnici u drevnom gradu Pergamu na području današnje zapadne Turske. Pergam je u vrijeme Rimskog Carstva bio poznat kao važno medicinsko središte.
Prema navodima istraživača, takve bočice su se koristile za čuvanje parfema, ulja ili lijekova. Upravo je analiza jedne od njih dovela do neočekivanog otkrića. Arheolog Cenker Atila sa Univerziteta Sivas Cumhuriyet u Turskoj ispričao je kako je došao do uzorka: „Dok sam radio u skladištima muzeja u Bergamu, primijetio sam da neke staklene posude sadrže određene ostatke“, rekao je Atila.
U studiji su Atila i njegove kolege detaljno opisali hemijsku analizu sadržaja. Identifikovana su dva spoja, koprostanol i 24-postotni etilkoprostanol, koji se inače nalaze u probavnom traktu životinja koje metaboliziraju holesterol. Njihova prisutnost snažno ukazuje na fekalno porijeklo materijala.
Uz to, u uzorku je otkriven i karvakrol, aromatski organski spoj koji se nalazi u eteričnim uljima određenih biljaka, među kojima je i timijan.
„U ovom uzorku identifikovali smo ljudske fekalije pomiješane s timijanom“, izjavio je Atila.
Prema tumačenju istraživača, timijan je vjerovatno dodan kako bi prikrio neugodan miris, a sama mješavina mogla je služiti za liječenje upala ili infekcija.
Atila je naglasio da je istraživački tim, koji je dobro upoznat s drevnim tekstualnim izvorima, odmah prepoznao o kakvom je preparatu riječ. Prema njihovoj procjeni, radilo se o medicinskom pripravku koji je koristio čuveni rimski ljekar Galen. Galen je bio jedna od najutjecajnijih figura antičke medicine, a njegovi spisi su stoljećima oblikovali medicinsku praksu u Evropi i na Bliskom istoku.
Ovaj nalaz ne samo da pruža prvi direktni dokaz o medicinskoj upotrebi fekalija u antičkom Rimu, nego i otvara nova pitanja o farmakološkim praksama tog vremena. Kombinacija ljudskih fekalija i timijana pokazuje da su rimski ljekari eksperimentisali s različitim sastojcima u potrazi za efikasnim terapijama, čak i kada su one uključivale metode koje bi danas izazvale čuđenje.