Sve više istraživanja pokazuje da vrijeme ulaska u menopauzu može imati presudan utjecaj na zdravlje žene. Žene koje uđu u prirodnu menopauzu prije 40. godine imaju čak 40 posto veći rizik od koronarne bolesti srca, pokazuje novo istraživanje objavljeno u časopisu JAMA Cardiology.
Prema medicinskim definicijama, prerana menopauza označava trajni prestanak menstrualnih ciklusa prije 40. godine života. Nastaje jer jajnici prestaju oslobađati jajne ćelije i gube sposobnost proizvodnje ključnih hormona, naročito estrogena.
Simptomi i dijagnoza
Neke žene nemaju gotovo nikakve simptome osim nemogućnosti začeća, dok druge osjećaju tegobe slične prirodnoj menopauzi:
- Valunge (napade vrućine) i noćno znojenje
- Promjene raspoloženja i nesanicu
- Suhoću sluznice rodnice
Dijagnoza se potvrđuje krvnim pretragama (mjerenje nivoa FSH i estrogena), a dodatne analize služe za otkrivanje uzroka, koji mogu biti autoimune bolesti, infekcije, genetske mutacije ili medicinski tretmani poput hemoterapije.
Veza između menopauze i zdravlja srca
Dr. Stephanie Faubion, medicinska direktorica The Menopause Society, objašnjava da je povezanost prvenstveno hormonalna. Estrogen ima zaštitnu ulogu za srce, mozak i kosti. Kada njegov nivo naglo opadne, događa se niz promjena.
Smanjuje se mišićna masa, a povećava visceralna mast (masno tkivo oko trbuha). Arterije postaju krutije, a raste nivo holesterola i krvni pritisak.
„Sve te promjene stvaraju okruženje koje je manje povoljno za zdravlje srca“, objašnjava dr. Priya Freaney sa Univerziteta Northwestern. Ipak, ona naglašava da rezultate ne treba gledati alarmantno, već kao priliku za ranu intervenciju i prevenciju.
Perimenopauza: Prilika koju ne smijete propustiti
Stručnjaci naglašavaju da su perimenopauza i rana menopauza jedinstveni periodi za praćenje i smanjenje kardiovaskularnog rizika. Već pri prvim znakovima promjena potrebno je:
- Redovno kontrolisati krvni pritisak, šećer i holesterol.
- Održavati mišićnu masu (trening snage barem dva puta sedmično).
- Voditi računa o kvalitetu sna i smanjenju stresa.
- Razgovarati s ljekarom o hormonskoj terapiji koja može ublažiti simptome i zaštititi kosti i srce.
Uzroci prerane menopauze
Prema medicinskim podacima, uzroci mogu biti:
- Genetski faktori: Poput Turnerovog sindroma.
- Autoimuni poremećaji: Bolesti štitne žlijezde, dijabetes ili Addisonova bolest.
- Medicinski zahvati: Hemoterapija, radioterapija ili hirurško uklanjanje jajnika.
- Toksini: Dugotrajno izlaganje duhanskom dimu.
Liječenje i podrška
Liječenje obično uključuje hormonsku terapiju (estrogen i progestin) koja se provodi do prosječne dobi prirodne menopauze (oko 51. godine). Estrogen sprječava osteoporozu, vaginalnu atrofiju i štiti od demencije i bolesti srca. Za žene koje žele ostvariti trudnoću, opcija je in vitro oplodnja (IVF) uz doniranu jajnu ćeliju.
Stručnjaci zaključuju da reproduktivna historija žene mora biti sastavni dio svake procjene rizika za bolesti srca. Menopauza nije samo ginekološki događaj, već važan signal cijelog organizma.