Život Stephena Hawkinga djeluje kao da je bio obilježen simbolikom od samog početka. Rođen je 8. januara 1942. godine u Oxfordu, tačno na 300. godišnjicu smrti Galileo Galileija. Sedamdeset šest godina kasnije, napustio je ovaj svijet 14. marta 2018. godine, na rođendan Albert Einsteina. Ove neobične podudarnosti često se spominju kao svojevrsni simbolički okvir života čovjeka koji je postao jedan od najznačajnijih naučnika modernog doba.
Ipak, njegova priča nije samo priča o briljantnom fizičaru i kosmologu. To je i priča o nevjerovatnoj hrabrosti, istrajnosti i snazi duha. Iza slike naučnika u invalidskim kolicima, koji je uz pomoć kompjuterskog glasa objašnjavao tajne kosmosa, krije se život pun dramatičnih preokreta, ličnih borbi i naučnih trijumfa.
Porodica i djetinjstvo
Stephen William Hawking rođen je u porodici u kojoj su znanje i radoznalost bili dio svakodnevice. Njegov otac Frank Hawking bio je ugledni istraživač tropskih bolesti, dok je majka Isobel radila kao sekretarica na medicinskom fakultetu. Oboje su diplomirali na Oxfordu.
Njegova prava interesovanja nalazila su se izvan školskih udžbenika. Sa prijateljima je pravio modele aviona i čamaca, a zajedno sa profesorom matematike pod imenom Dikran Tahta napravio je čak i jednostavan računar od starih telefonskih dijelova i satova.
Studije na Oxfordu
Hawkingov otac želio je da njegov sin studira medicinu, ali Stephena su više privlačila pitanja o prirodi univerzuma. Sa samo 17 godina, 1959. godine, dobio je stipendiju i postao student Oxforda. Po završetku studija upisao je doktorske studije iz kosmologije na Cambridgeu, gdje je započeo ozbiljno proučavanje teorije relativnosti.
Dijagnoza koja je promijenila sve
Godine 1963, sa samo 21 godinom, dijagnostikovana mu je amiotrofična lateralna skleroza (ALS), progresivna neurodegenerativna bolest. Ljekari su mu tada davali svega dvije godine života. Međutim, upravo u tom periodu upoznao je Jane Wilde, studenticu lingvistike. Njihova veza i planovi za brak dali su mu novu snagu. Kako je Jane kasnije govorila, Hawking je tada donio jednostavnu odluku: da živi.
Naučni uspon uprkos bolesti
Dok je bolest polako napredovala, Hawkingova naučna karijera doživljavala je ogroman uzlet. Njegov mentor bio je poznati kosmolog Dennis Sciama, koji ga je upoznao sa matematičarem pod imenom Roger Penrose. Zajedno su razvijali ideje o nastanku univerzuma i kosmičkoj singularnosti.
Godine 1974. došao je do revolucionarne ideje, da crne rupe zapravo emituju energiju, proces koji je kasnije nazvan Hawking radiation (Hawkingovo zračenje). Ovo otkriće povezalo je kvantnu mehaniku i opštu relativnost. Godine 1979. postao je Lucasian Professor of Mathematics na Cambridgeu, mjesto koje je nekada držao i Isaac Newton.
"A Brief History of Time" i svjetska slava
Godine 1985. Hawking je obolio od teške upale pluća. Da bi mu spasili život, ljekari su izvršili traheotomiju, nakon čega je trajno izgubio moć govora. Dobio je specijalni sintetizator govora, a taj elektronski glas postao je njegov zaštitni znak. Godine 1988. objavio je knjigu "A Brief History of Time" (Kratka istorija vremena), koja je postala svjetski bestseler.
Hawkingova upozorenja o budućnosti čovječanstva
Pred kraj života Hawking je često govorio o potencijalnim opasnostima koje bi mogle ugroziti čovječanstvo. Među najvećim rizicima koje je isticao bili su nuklearni rat, stvaranje genetski modifikovanih virusa, globalno zagrijavanje i razvoj umjetne inteligencije (AI) koja bi mogla nadmašiti čovjeka
Ipak, vjerovao je da je jedini put koji može osigurati dugoročnu budućnost civilizacije naseljavanje drugih planeta i dalji razvoj nauke.