Stalna nadutost koja se javlja nakon gotovo svakog obroka može biti znak sindroma iritabilnog crijeva (IBS), poremećaja koji značajno utiče na kvalitet života i svakodnevno funkcionisanje.
Mnogi misle da je nadutost prolazna tegoba izazvana prejedanjem ili teškom hranom. Međutim, ako se osjećaj napuhanosti stalno vraća i prati ga pritisak u stomaku, gasovi, grčevi ili nelagoda, organizam možda pokušava upozoriti na ozbiljniji problem sa varenjem.
Jedan od najčešćih uzroka uporne nadutosti jeste upravo sindrom iritabilnog crijeva, funkcionalni poremećaj probavnog sistema koji pogađa milione ljudi širom svijeta. Iako nije opasan po život, može ozbiljno narušiti svakodnevni život.
Nadutost koja se stalno vraća nije normalna
Povremena nadutost može se javiti kod svakoga, posebno nakon obilnih obroka, gaziranih pića ili hrane koja pojačava stvaranje gasova. Ali ako se simptomi javljaju gotovo poslije svakog jela i traju duže vrijeme, to ne treba ignorisati.
Osobe koje pate od sindroma iritabilnog crijeva često opisuju osjećaj kao da im se stomak “napuše kao balon” odmah nakon obroka. Uz nadutost se mogu javiti:
- bolovi i grčevi u stomaku
- zatvor
- proljev
- smjenjivanje zatvora i proljeva
- osjećaj nepotpunog pražnjenja crijeva
Šta je sindrom iritabilnog crijeva?
Sindrom iritabilnog crijeva je poremećaj rada debelog crijeva koji nastaje zbog preosjetljivosti probavnog sistema i poremećene pokretljivosti crijeva.
Tačan uzrok nije potpuno poznat, ali stručnjaci smatraju da veliku ulogu imaju:
- stres
- nepravilna ishrana
- hormonalne promjene
- poremećaj crijevne flore
Kod osoba sa IBS-om crijeva burnije reaguju na određene namirnice i stresne situacije, pa dolazi do pojačanog stvaranja gasova, grčeva i nadutosti.
Hrana koja često pogoršava simptome
Kod osjetljivog varenja tegobe najčešće izazivaju:
- masna i pržena hrana
- gazirana pića
- mliječni proizvodi kod osoba osjetljivih na laktozu
- grah, kupus i brokula
- slatkiši i industrijski proizvodi
- kafa i alkohol
- jako začinjena hrana
Problem mogu pogoršati i brzo jedenje, gutanje zraka tokom obroka te neredovni obroci.
Stres ima veliku ulogu
Ljekari upozoravaju da stres i psihička napetost često dodatno pogoršavaju simptome sindroma iritabilnog crijeva.
Probavni sistem je usko povezan s nervnim sistemom, pa nervoza, anksioznost i emocionalna napetost mogu izazvati grčeve, nadutost i druge probavne smetnje.
Mnogi ljudi primjećuju da im se tegobe pojačavaju upravo tokom stresnih perioda.
Kada treba posjetiti ljekara?
Iako nadutost najčešće nije znak ozbiljne bolesti, stručnu pomoć treba potražiti ako su simptomi praćeni:
- naglim gubitkom tjelesne težine
- krvlju u stolici
- jakim i upornim bolovima
- povraćanjem
- hroničnim zatvorom ili proljevom
- izraženim umorom i slabošću
Ovi simptomi mogu ukazivati i na druga oboljenja probavnog sistema koja zahtijevaju dodatne pretrage.
Promjena navika može mnogo pomoći
Kod velikog broja ljudi simptomi se mogu ublažiti promjenom prehrambenih i životnih navika.
Stručnjaci preporučuju:
- sporije jedenje
- manje i češće obroke
- smanjenje stresa
- izbjegavanje hrane koja izaziva tegobe
- redovnu fizičku aktivnost
- dovoljan unos vode
- kvalitetan san
Iako mnogi godinama ignorišu ove simptome, stalna nadutost nije nešto što bi trebalo smatrati normalnim. Tijelo često šalje upozorenja mnogo prije nego što problem postane ozbiljan, zato je važno slušati signale koje organizam šalje.