Astronom Edwin Hubble prije skoro jednog stoljeća otkrio je da se skoro sve galaksije udaljavaju od našeg Mliječnog puta. To je važan dokaz širenja svemira i Velikog praska. Ali, čak i u to vrijeme znalo se da postoje izuzeci. Primjera radi, nama susjedna galaksija Andromeda kreće se ka nama brzinom od skoro 100 kilometara u sekundi.
Činjenica je da se skoro pola stoljeća astronomi pitaju zašto se većina okolnih galaksija, osim Andromede, udaljava od nas i zašto na njih ne utiču masa i gravitacija takozvane Lokalne grupe galaksija (koju čine Mliječni put, Andromeda i neke manje galaksije).
Međunarodni tim naučnika, koje je predvodio Ewoud Wempe sa Instituta Kapteyn u Groningenu, pronašao je rješenje ove zagonetke, saopštio je Univerzitet u Groningenu.
Kompjuterske simulacije pokazuju da je raspodjela mase neposredno izvan Lokalne grupe, uključujući i nevidljivu tamnu materiju koja okružuje galaksije, organizovana u ravnu strukturu koja se proteže desetinama miliona svjetlosnih godina. Iznad i ispod ove ploče nalaze se velike praznine. Ovo rješenje, koje je pronašao kompjuter, vjerno reprodukuje raspodjelu i brzine uočenih galaksija u našem okruženju.
Algoritam je započeo simulacije od regiona u ranom univerzumu, sa raspodjelom mase zasnovanom na posmatranjima kosmičkog mikrotalasnog pozadinskog zračenja. Uz pomoć moćnog računara, model je potom evoluirao kako bi reprodukovao današnje karakteristike Lokalne grupe, uključujući masu, položaj i brzinu Mliječnog puta i galaksije Andromeda, kao i položaje i brzine 31 galaksije neposredno izvan Lokalne grupe. To je rezultiralo stvaranjem simulacija koje se mogu smatrati „virtuelnim blizancima“ našeg kosmičkog okruženja.
U kompjuterskom rezultatu sa ravnom raspodjelom mase, 31 okolna galaksija ima brzinu uporedivu sa onom koja je posmatrana. Galaksije se udaljavaju od nas uprkos masi Lokalne grupe. Objašnjenje je da kod obližnjih galaksija u toj ravni, gravitaciono privlačenje Lokalne grupe biva neutralisano masom koja se nalazi dalje u istoj ravni. A izvan te ravni, gdje bi se očekivalo da se materija kreće ka nama, nema galaksija.
Prema riječima Ewouda Wempea, ovo je prva procjena raspodjele i brzine tamne materije u regionu koji okružuje Mliječni put i galaksiju Andromeda.
„Istražujemo sve moguće lokalne konfiguracije ranog univerzuma koje bi na kraju mogle dovesti do stvaranja Lokalne grupe. Sjajno je što sada imamo model koji je, s jedne strane, u skladu sa trenutnim kosmološkim modelom, a s druge, sa dinamikom našeg lokalnog okruženja“, rekao je on.
Amina Helmi, profesorica Univerziteta u Groningenu, također je veoma zadovoljna otkrićem. Prema njenim riječima, astronomi su decenijama bezuspješno pokušavali da riješe ovaj problem. Studija je objavljena u žurnalu Nature Astronomy.