Najnovije istraživanje uspješno pobija dosadašnje pretpostavke o nastanku zvijezda nakon Velikog praska.
Naučnici su po prvi put uspjeli rekonstruisati prve molekule svemira oponašajući uslove koji su vladali neposredno nakon Velikog praska. Rezultati otvaraju nova pitanja o nastanku zvijezda i, kako navode autori istraživanja objavljenog 24. jula u časopisu Astronomy and Astrophysics, „pozivaju na preispitivanje helijeve hemije u ranom svemiru“.
Nakon Velikog praska prije 13,8 milijardi godina, svemir je bio izuzetno vruć, ali već nekoliko sekundi kasnije temperature su se snizile dovoljno da nastanu prvi elementi – vodik i helij. Stotine hiljada godina kasnije, hlađenje je omogućilo atomima da se povežu s elektronima i tvore prve molekule, prenosi Space. Prema istraživačima, upravo je helij-hidridni jon (HeH+) bio prva molekula u svemiru. Taj jon je ključan za nastanak molekularnog vodika, koji je danas najzastupljenija molekula u svemiru.
I helij-hidridni joni i molekularni vodik stotinama miliona godina kasnije odigrali su ključnu ulogu u formiranju prvih zvijezda. Da bi protuzvijezda započela proces fuzije, atomi i molekule u njenoj unutrašnjosti moraju se sudarati i oslobađati toplotu. Proces je uglavnom neučinkovit pri temperaturama nižim od 10.000 Celzijevih stepeni, ali upravo helij-hidridni joni omogućili su da se reakcije nastave i u hladnijim uslovima.
„Količina helij-hidridnih jona u svemiru mogla je imati značajan utjecaj na brzinu i učinkovitost ranog formiranja zvijezda“, naveli su istraživači u saopćenju. U novoj studiji naučnici su uspjeli reproducirati reakcije ranih helij-hidridnih jona tako što su ih hladili na minus 267 Celzijevih stepeni do 60 sekundi prije nego što su ih sudarili s teškim vodikom. Analizirali su kako se reakcije mijenjaju ovisno o temperaturi čestica i došli do iznenađujućeg zaključka: brzina reakcija ne usporava pri nižim temperaturama, što je u suprotnosti s ranijim pretpostavkama. Prethodne teorije predviđale su značajan pad vjerovatnoće reakcije pri niskim temperaturama, no nismo to mogli potvrditi ni u eksperimentima ni u novim teorijskim proračunima“, rekao je Holger Kreckel iz Instituta Max Planck za nuklearnu fiziku u Njemačkoj.
Otkriće mijenja način na koji fizičari gledaju na formiranje zvijezda u ranom svemiru. „Reakcije između helij-hidridnih jona i drugih atoma očito su bile daleko važnije za hemiju ranog svemira nego što se dosad pretpostavljalo“, zaključio je Kreckel.