Zvijezda slabog sjaja u obližnjoj galaksiji mogla bi nositi hemijski otisak prve generacije zvijezda u svemiru i time pružiti rijedak uvid u nastanak prvobitnih zvijezda.
Tim naučnika, koji predvodi Alexander Ji sa Univerziteta u Chicagu, identificirao je SDSS J0715-7334 – zvijezdu u Velikom Magellanovom oblaku čiji je sastav gotovo potpuno lišen teških elemenata.
U studiji objavljenoj na preprint serveru arXiv, autori objašnjavaju da zvijezda sadrži samo 0,8 dijelova metala na milion, pri čemu astronomi pod „metalima“ podrazumijevaju sve elemente osim vodika i helija. To je otprilike 20.000 puta manji udio metala nego u našem Suncu.
Do ovog otkrića naučnici su došli nakon što je Ji sa saradnicima prvi put uočio nisku metalnost zvijezde u podacima Sloan Digital Sky Surveyja – međunarodnog astronomskog projekta koji od 2000. godine sistematski mapira nebo i prikuplja spektroskopske podatke o milionima zvijezda i galaksija pomoću teleskopa u Novom Meksiku (SAD), a zatim je dodatno posmatrao pomoću teleskopa Magellan u opservatoriju Las Campanas u Čileu.
Neobičan nedostatak ugljika i nepoznat mehanizam
Tim je otkrio da zvijezda ne sadrži samo minimalne količine željeza, uporedive s drugim gotovo netaknutim zvijezdama, već i iznenađujuće malu količinu ugljika.
„To je prilično zanimljivo otkriće. Po količini željeza ona jeste ekstremna, ali ne i jedinstvena. Međutim, većina gotovo netaknutih zvijezda koje poznajemo ima mnogo ugljika – dok ova gotovo da ga nema“, rekla je za New Scientist Anke Ardern-Arentsen sa Univerziteta u Cambridgeu, koja nije učestvovala u istraživanju.
Anne Frebel s američkog MIT-a, koja također nije bila dio istraživanja, kazala je za New Scientist da ta anomalija ukazuje na to da se SDSS J0715-7334 mogla formirati potpuno drugačijim procesom od sličnih zvijezda u Mliječnom putu.
Uobičajeno, ugljik pomaže hlađenju primordijalnih oblaka plina, omogućavajući im da se sažmu i formiraju zvijezde. Odsustvo ugljika u ovom slučaju sugerira da je postojao neki drugi mehanizam hlađenja – vjerovatno putem kozmičke prašine.
„Postavlja se pitanje, da li su različita okruženja u ranim fazama svemira hladila svoj plin na različite načine?“, istaknula je na kraju Frebel.