Naučnici sa SETI Instituta, predvođeni dr. Jamesom De Buizerom i dr. Vangi Limom sa IPAC‑a (Caltech), otkrili su zagonetan fenomen u središtu naše galaksije: tri aktivna zvjezdana rasadnika Sgr B1, Sgr B2 i Sgr C pokazuju znatno usporenu formaciju masivnih zvijezda, uprkos tome što je centar Mliječnog Puta izuzetno bogat gustim oblacima gasa i prašine, prenosi SciTechDaily.
Koristeći infracrvene podatke sa SOFIA opservatorije (koja je danas ugašena), tim je uspio da uoči nastanak novih masivnih zvijezda u ovim regionima. De Buizer objašnjava da, i pored ranijih teorija koje su sugerisale da u tim dijelovima galaksije možda uopšte nema aktuelne formacije zvijezda, njihovi snimci pokazuju suprotno, zvijezde se formiraju, ali sporije nego što bi se očekivalo na osnovu gustine materijala.
Istraživanje je pokazalo da ovi regioni nemaju dovoljno preostalog materijala za kontinuiranu višegeneracijsku formaciju zvijezda, što znači da bi mogli proizvesti samo jednu generaciju zvijezda, za razliku od drugih dijelova galaksije gdje se proces odvija ciklički.
U Sgr B2, iako je stopa formacije zvijezda niža nego što bi se očekivalo, čini se da je sačuvan veći rezervoar gasa i prašine, što može omogućiti formiranje budućeg zvjezdanog skupa.
Što se tiče samih oblaka (velikih H II regiona), tim predvođen dr. Lim smatra da Sgr B1 i Sgr C možda ne pripadaju klasičnoj kategoriji „zvjezdanih rasadnika“. Umjesto toga, moglo bi biti riječ o potpuno novoj vrsti zvjezdanih kolijevki, koje naučnici ranije nisu prepoznali.
„Najmasivnije zvijezde koje nalazimo u ovim regionima, iako velike, nisu toliko masivne niti u tolikom broju kao u sličnim regijama ostatka galaksije“, ističe Lim. On dodaje da tipične zvjezdane regije zadržavaju velike rezerve materijala i formiraju više generacija zvijezda, ali da to očigledno nije slučaj ovdje, centar galaksije ne „hrani“ nove generacije na isti način kao drugi dijelovi.
Ključni faktor koji može objasniti ovo usporavanje formacije je ekstremna gravitaciona i dinamička sredina centralne regije. Oblasti Sgr B1, B2 i C brzo kruže oko supermasivne crne rupe u središtu galaksije, interagujući sa starijim zvijezdama i materijalom koji pada prema njoj. To može sprečavati da gasni oblaci opstanu dovoljno dugo za formiranje zvijezda, ili da zvijezde koje nastanu budu razbijene prije nego što se razviju.
Iako ovakve slutnje predstavljaju radikalniji pogled na formiranje zvijezda u centralnoj zoni galaksije, rezultati daju razlog za optimizam: tim je, koristeći visoku rezoluciju infracrvenih snimaka, identificirao više od 70 masivnih zvijezda u nastajanju u ovim regionima, što potvrđuje da formacija i dalje traje, ali neuobičajeno sporim tempom.
Ovo otkriće mijenja tradicionalni pogled astronomije na „zvjezdane kolevke“ u ekstremnim uslovima: regije koje su se smatrale tipičnim masivnim H II oblastima možda su nešto sasvim drugo, novi, ranije neprepoznati način formiranja zvijezda, specifičan za centar galaksije.
Zaključak istraživanja dr. De Buizera, dr. Lime i saradnika baca novo svjetlo na misteriju „tihe proizvodnje zvijezda“ u srcu Mliječnog puta. Uprkos obilju materijala, njihovi podaci pokazuju da ekstremni uslovi, brza rotacija, snažne gravitacione sile i turbulencije, mogu značajno usporiti formiranje masivnih zvijezda, što je ključno saznanje za razumijevanje evolucije galaksije i ciklusa zvjezdanih generacija.