Tim naučnika sa Univerziteta u Gentu rekonstruisao je lice žene koja je živjela prije otprilike 10.500 godina na prostoru današnje Belgije, koristeći analizu drevne DNK. Otkrili su da je imala plave oči i svjetliju kožu nego što se ranije pretpostavljalo za stanovnike zapadne Evrope iz perioda mezolitika.
Rekonstrukcija se zasniva na ostacima pronađenim još 1988. i 1989. godine u pećini Margaux kod Dinanta, gdje je otkriveno devet tijela – sve žene, što je neuobičajeno jer su mezolitske grobnice obično sadržavale muškarce, žene i djecu.
„Žena čiji je izgled rekonstruisan dolazi iz iste populacije kao i tzv. Cheddar Man iz Velike Britanije, koji je živio u isto vrijeme, ali je ova žena imala svjetliju kožu“, rekla je za CNN arheologinja Isabelle De Groote, voditeljica istraživačkog projekta.
Ova otkrića pobijaju ranije tvrdnje da su svi mezolitski lovci-sakupljači u Evropi imali tamnu kožu i gotovo istovjetan genetski zapis. DNK ove žene ukazuje na veću genetsku raznolikost među ranim evropskim populacijama nego što se ranije vjerovalo.
Analiza lobanje pokazala je da je imala između 35 i 60 godina u trenutku smrti. Imala je izražene čeone lukove, rijetke za žene, kao i visok nosni greben – fizičke osobine slične onima kod Cheddar Mana.
Naučnici su otkrili i da su mnogi kosturi bili posuti crvenim okerom – pigmentom koji se često povezuje s ritualima u prahistoriji. Većina tijela bila je pažljivo prekrivena kamenim pločama, a jedna žena je imala rezove na lobanji – što ukazuje na neku vrstu obdukcije, vjerovatno ritualne prirode.
„Zanimljivo je da je ova pećina korištena kao grobno mjesto stotinama godina. Iako su bili nomadi, ovi ljudi su imali mjesta sjećanja na koja su se vraćali“, objasnila je De Groote.
DNK iz lobanje bila je dovoljno dobro očuvana za preciznu fizičku rekonstrukciju, kojom su određeni boja očiju, kose i kože. Elementi poput nakita i mogućih tetovaža rekonstruisani su na osnovu sličnih arheoloških nalaza iz doline rijeke Meuse.
Na obližnjem nalazištu – nekadašnjem logoru pored rijeke – pronađeni su kameni alati, kosti divljih životinja i ostaci ribe, što ukazuje na to da se radilo o nomadskoj zajednici koja je živjela od prirodnih resursa: lova, ribolova i sakupljanja.
Arheolog Philippe Crombé ističe da je svjetlija pigmentacija kože ovog drevnog naroda bila iznenađenje, jer su svi prethodno analizirani ostaci iz tog perioda pokazivali tamniji ten.
„Iako nas je to iznenadilo, zapravo ima smisla da su i tada, kao i danas, postojale genetske varijacije u širokim područjima kao što je zapadna Evropa“, rekao je.
Kada su ostaci prvi put otkriveni, tehnologija za analizu drevne DNK nije bila dostupna. Zato ovaj projekat predstavlja savremenu reinterpretaciju starih iskopina korištenjem najsavremenijih metoda. Naučnici planiraju dalja ispitivanja kako bi utvrdili međusobne odnose među pokopanima i kakav je bio udio ribe u njihovoj ishrani – sve u cilju boljeg razumijevanja života posljednjih evropskih lovaca-sakupljača.